Bài viết này đề cập đến nội dung liên quan đến các quy định về thủ tục xuất khẩu hàng hoá? Điều kiện xuất khẩu hàng hoá và Các bước xuất khẩu hàng hoá ra nước ngoài? sẽ được làm rõ trong bài viết này nhằm mục đích tham khảo?
1. Xuất khẩu hàng hoá là gì?
Theo quy định tại Điều 28 Luật Thương mại 2005 về xuất nhập khẩu hàng hóa cụ thể như sau: Xuất khẩu hàng hóa là việc chuyển hàng ra khỏi lãnh thổ Việt Nam hoặc đưa vào khu vực đặc biệt nằm trên lãnh thổ Việt Nam được coi là khu vực hải quan riêng theo quy định của pháp luật.
2. Điều kiện xuất khẩu hàng hoá?
2.1. Điều kiện về mặt pháp lý?
Để xuất khẩu hàng hóa, doanh nghiệp cần tuân thủ các quy định pháp lý. Trước hết, hàng hóa xuất khẩu phải không nằm trong danh mục cấm xuất khẩu của nhà nước bao gồm: Buôn bán vũ khí, đạn dược, và các trang thiết bị kỹ thuật quân sự; Di vật, cổ vật quốc gia thuộc sở hữu của Nhà nước; Các loại văn hóa phẩm chỉ lưu hành ở Việt Nam; Tem bưu chính nằm trong danh mục cấm kinh doanh và trao đổi; Các loại gỗ tự nhiên trong nước bị cấm khai thác; Động thực vật hoang dã quý hiếm, được liệt kê trong sách đỏ.
Ngoài việc đảm bảo không xuất khẩu các mặt hàng thuộc danh mục cấm, doanh nghiệp cũng phải tuân thủ các điều kiện đi kèm đối với các loại hàng hóa được phép xuất khẩu theo quy định của pháp luật.
Cùng với đó, mặt hàng xuất khẩu của doanh nghiệp cần phù hợp với phạm vi quyền xuất khẩu mà doanh nghiệp đã được cấp phép thực hiện.
2.2. Điều kiện về mặt hồ sơ?
Sau khi đảm bảo các điều kiện pháp lý cần thiết để xuất khẩu hàng hóa, doanh nghiệp phải tiến hành thủ tục về hồ sơ. Đối với nhóm mặt hàng thuộc lĩnh vực bảo hộ sản xuất trong nước, có ảnh hưởng đến an ninh lương thực quốc gia hoặc an toàn người tiêu dùng, sẽ có các điều kiện đi kèm mà nhà nước đề ra để có thể xuất khẩu mặt hàng đó.
Ví dụ: Xuất khẩu gạo phải tuân thủ hạn ngạch xuất khẩu, xuất khẩu khoáng sản phải có Giấy phép khai thác khoáng sản hoặc Giấy phép khai thác tận thu khoáng sản được cấp theo quy định của pháp luật về khoáng sản…
Đối với thủ tục xuất khẩu, có một số loại giấy tờ phổ biến như: Hợp đồng thương mại giữa hai đơn vị xuất nhập khẩu; Hóa đơn hàng hóa (Commercial Invoice); Phiếu đóng gói hàng hóa (Packing list); Vận đơn xác nhận phương tiện vận tải cho hàng hóa (Bill of lading); Giấy tờ chứng nhận về đăng ký kinh doanh của doanh nghiệp xuất khẩu; Chứng nhận mã số thuế.
Ngoài ra, mỗi loại hàng hóa sẽ có những yêu cầu xuất khẩu riêng. Cũng có những mặt hàng không yêu cầu bất kỳ giấy tờ hoặc hồ sơ nào, mà việc cấp phép sẽ do tổ chức nhà nước hoặc tư nhân chịu trách nhiệm.
Ảnh minh hoạ
3. Các bước xuất khẩu hàng hoá ra nước ngoài?
Sau khi đảm bảo các điều kiện để xuất khẩu hàng hóa như đã nói ở trên, doanh nghiệp có thể tiến hành các thủ tục cần thiết để xuất khẩu hàng hóa ra nước ngoài theo các bước như sau:
Bước 1: Đàm phán ký kết hợp đồng
Đây là bước khởi đầu và cũng là bước quan trọng nhất trong quá trình xuất khẩu hàng hóa. Bởi vì nó không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận mà còn định hình cơ sở cho toàn bộ quá trình xuất khẩu hàng hoá. Doanh nghiệp cần phải tiến hành đàm phán với khách hàng để đạt được việc ký kết hợp đồng thương mại quốc tế – điều kiện cơ bản cho việc xuất khẩu lô hàng. Hợp đồng sẽ rõ ràng quy định các điều khoản về hàng hóa, điều kiện giao hàng, luật áp dụng, cơ quan giải quyết tranh chấp, trách nhiệm của mỗi bên và các điều khoản cơ bản khác. Khi mọi điều khoản được thống nhất, hai bên sẽ ký kết hợp đồng. Hợp đồng cũng là cơ sở pháp lý quan trọng để giải quyết tranh chấp giữa các bên khi phát sinh.
Bước 2: Xin giấy phép xuất khẩu
Trong quá trình vận chuyển hàng hóa xuất khẩu bằng đường biển, nếu hàng hóa thuộc diện cần phải có giấy phép, chủ hàng sẽ phải liên hệ với cơ quan có thẩm quyền để làm thủ tục xin giấy phép xuất khẩu theo quy định của Nghị định số: 69/2018/NĐ-CP ngày 15 tháng 5 năm 2018 quy định chi tiết một số điều của Luật quản lý ngoại thương 2017 và các quy định khác có liên quan. Doanh nghiệp sẽ tiến hành đăng ký xin giấy phép xuất khẩu theo hình thức nộp một lần cho nhiều lô hàng. Việc xin giấy phép rất quan trọng và mất thời gian, vì vậy doanh nghiệp cần phải chuẩn bị kỹ lưỡng.
Bước 3: Đặt booking và lấy container rỗng
Nếu lô hàng được bán theo điều kiện CIF, cá nhân sẽ tiến hành thủ tục xuất khẩu. Bạn cần liên hệ với hãng tàu hoặc FWD để tìm được mức giá vận chuyển tốt nhất và chuyển giao lô hàng.
Nếu lô hàng được bán theo điều kiện FOB, doanh nghiệp không cần liên hệ đặt tàu, nhà cung cấp hoặc người nhận hàng sẽ là người đặt tàu cho chủ hàng. Quy trình lấy container rỗng tại cảng: Đến cảng để đổi lấy xác nhận Booking tại văn phòng cảng sau khi đã cấp CIF và đặt chỗ. Công việc này giúp xác nhận với dịch vụ vận chuyển rằng người xuất khẩu đã đồng ý nhận container và niêm phong. Khi xuất khẩu theo phương thức FOB, người xuất khẩu sẽ nhận được xác nhận vận chuyển và đổi lấy booking, sau đó thực hiện tương tự như với CIF.
Bước 4: Chuẩn bị hàng xuất và kiểm tra hàng hoá
Sau khi khách hàng đồng ý với hóa đơn chiếu lệ, doanh nghiệp cần lập kế hoạch sản xuất hàng hóa để đảm bảo số lượng và chất lượng như đã cam kết trong hợp đồng. Sau khi đã có booking, doanh nghiệp dự định lấy container để tiến hành đóng gói lần 2 trước khi niêm phong.
Bước 5: Đóng gói hàng hoá, ký hiệu chuyên chở
Đóng hàng tại kho: Trong thời gian này, Cục Xuất nhập khẩu cần phối hợp với bộ phận kỹ thuật và công nhân tại nhà máy đóng gói các mặt hàng. Đảm bảo ghi đầy đủ thông tin trên vận chuyển theo khách hàng yêu cầu (vì nó liên quan đến hợp đồng mua bán hàng hoá quốc tế). Thông tin bao gồm: mục Tên, nước sản xuất, trọng lượng tịnh, bao bì trọng lượng, hướng dẫn vận chuyển (dễ vỡ hàng hóa, hàng cồng kềnh,…).
Đóng hàng tại cảng: Quy trình đóng gói hàng hóa tại cảng khá giống với việc đóng gói hàng hóa tại kho. Tuy nhiên, việc này đòi hỏi nhiều giấy tờ và thủ tục hơn. Thông thường, khi thực hiện đóng gói hàng hóa tại cảng, bạn sẽ phải thuê nhân công từ cảng để thực hiện công việc này. Vì vậy, doanh nghiệp thường phải chi tiêu nhiều hơn cho việc thuê nhân công đóng gói hàng hóa.
Lưu ý: Trong trường hợp hàng hóa cần kiểm tra chuyên ngành (như kiểm dịch, khử trùng…), việc lấy mẫu cũng sẽ được tiến hành ở giai đoạn này.
Bước 6: Mua bảo hiểm lô hàng
Tiến hành liên hệ với các công ty bảo hiểm để mua bảo hiểm cho lô hàng. Việc xác định hạn mức bảo hiểm sẽ hoàn toàn phụ thuộc vào giá trị của hàng hóa. Đối với các loại hàng thông thường, hạn mức bảo hiểm thường là 2% của tổng giá trị hàng hóa. Trong trường hợp lô hàng được xuất khẩu theo điều kiện FOB hoặc CNF, việc mua bảo hiểm sẽ không cần thiết.
Bước 7: Làm thủ tục hải quan
+ Mở tờ khai hải quan: Công việc chuẩn bị tài liệu bao gồm các mục sau đây: Giấy giới thiệu cho nhân viên giao hàng; 02 (hai) bản của Giấy tiếp nhận do hải quan cấp; 02 (hai) bản của Tờ khai hải quan; Bản sao của Hợp đồng ngoại thương; Hóa đơn thương mại (invoice); Bảng kê hàng hóa.
+ Đăng ký tờ khai: Chuyên viên phụ trách đăng ký sẽ sử dụng thông tin từ bước mở tờ khai để nhập dữ liệu và đưa cho lãnh đạo hải quan ký để lô hàng xuất khẩu được thông quan. Nếu không có vấn đề gì, lô hàng sẽ được chuyển vào luồng xanh. Tuy nhiên, nếu lô hàng phải được kiểm tra, nó có thể được chuyển vào luồng màu vàng hoặc đỏ.
+ Đóng phí làm thủ tục hải quan: Tiến hành đóng phí theo quy định.
+ Lấy tờ khai: Cục Hải quan sẽ ghi số container và số seal vào phần mặt sau của tờ khai (phần hải quan).
+ Thanh lý tờ khai: Người làm thủ tục hải quan sẽ đưa tờ khai đã điền cho nhân viên thương vụ cảng để kiểm tra container và seal đã được dỡ xuống, và xem xét xem việc dỡ có tuân thủ quy cách không. Sau đó, hệ thống của cảng sẽ tiếp nhận container.
+ Vào sổ tàu: Khi container đã được dỡ xuống, bước tiếp theo là ghi vào sổ tàu. Nhân viên giao hàng phải ký biên bản bàn giao và xác nhận tình trạng của container.
+ Thực xuất tờ khai hải quan: Sau khi lô hàng đã được giao cho khách hàng, nhân viên giao hàng phải giao thực tế các chứng từ sau: Tờ khai hải quan (1 bản chính, 1 bản sao); Hóa đơn thương mại (1 bản chính); Vận đơn (ship bill).
Bước 8: Giao hàng cho tàu
Sau khi hoàn tất thông quan cho lô hàng, doanh nghiệp cung cấp chi tiết hóa đơn cho lô hàng cho hãng tàu để lập vận đơn. Bước này cần được thực hiện trước thời gian đóng cửa và trước bước xuất khẩu thực tế. Việc giao hàng cho tàu sẽ hoàn tất khi doanh nghiệp đã nhận được vận đơn, có thể là vận đơn gốc (3 bản) hoặc vận đơn xuất trình.
Bước 9: Thanh toán tiền hàng
Người thực hiện thủ tục xuất nhập khẩu phải chú ý hoàn thiện bộ chứng từ thanh toán bao gồm: Hóa đơn thương mại; Bảng kê hàng hóa; Vận đơn; Giấy chứng nhận xuất xứ (C/O); Giấy chứng nhận khử trùng. Trong trường hợp thanh toán bằng L/C, cần phải nộp một bộ chứng từ cho bên bảo lãnh ngân hàng để thông báo.
Bước 10: Gửi chứng từ cho người mua hàng nước ngoài.
Gửi bộ chứng từ gốc cho người bán theo số lượng đã thỏa thuận trong hợp đồng mua bán. Đồng thời có thể gửi cho bên mua file scan qua email để họ chuẩn bị các bước cần thiết cho quá trình nhập khẩu.
Chú ý: Tuân thủ các điều khoản trong hợp đồng để tránh vi phạm không đáng có; Để đảm bảo tính chính xác, trong quá trình xuất khẩu, doanh nghiệp gửi bản nháp, file mềm chính thức tới người mua để họ kiểm tra và xác nhận. Nếu có nội dung cần chỉnh sửa, hãy thực hiện ngay thay vì sau này; Trong một số trường hợp, chủ hàng cần chú ý thêm một số công việc theo yêu cầu của nước nhập khẩu, ví dụ như khai báo AMS đối với hàng xuất khẩu vào Mỹ, ENS đối với hàng xuất khẩu sang châu Âu; Trước khi hàng rời khỏi lãnh thổ quốc gia, doanh nghiệp cần kiểm tra kỹ lưỡng chất lượng hàng hóa. Điều này nhằm đảm bảo hàng hóa đến tay người nhận trong điều kiện tốt nhất, giúp duy trì sự uy tín của doanh nghiệp và tránh phát sinh các vấn đề, kiện tụng về chất lượng giữa hai bên.
TUYET NHUNG LAW cung cấp đội ngũ Luật sư chuyên nghiệp và giàu kinh nghiệm xử lý các vụ án trên thực tế trong lĩnh vực Thương mại. Liên hệ tư vấn hoặc mời luật sư tham giao bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp trong các vụ án Thương mại tại Toà án và Trọng tài trong các tranh chấp liên quan đến Thương mại. Vui lòng liên hệ số điện thoại hotline: 0975.982.169 hoặc gửi yêu cầu qua email: lienhe@tuyetnhunglaw.vn để được hỗ trợ.