Bài viết đề cập đến nội dung liên quan đến Ủy quyền là gì? Có được uỷ quyền nuôi con cho người khác không? được Công Ty Luật Tuyết Nhung Bùigiải đáp sử dụng vào mục đích tham khảo.
1. Ủy quyền là gì?
Ủy quyền là một hình thức của đại diện, trong đó một bên (được gọi là bên được ủy quyền) nhân danh một bên khác (được gọi là bên ủy quyền) để xác lập, thực hiện các giao dịch. Việc ủy quyền được xác lập trên cơ sở thỏa thuận, thể hiện ý chí tự nguyện của các bên và phải tuân thủ các điều kiện có hiệu lực của giao dịch dân sự theo quy định của pháp luật.
Căn cứ tại khoản 1 Điều 134 Bộ luật Dân sự 2015: “Đại diện là việc cá nhân, pháp nhân (sau đây gọi chung là người đại diện) nhân danh và vì lợi ích của cá nhân hoặc pháp nhân khác (sau đây gọi chung là người được đại diện) xác lập, thực hiện giao dịch dân sự.”
Như vậy, để ai đó có thể thay mặt thực hiện giao dịch, phải có quyền đại diện. Căn cứ xác lập quyền đại diện được quy định tại Điều 135 Bộ luật Dân sự 2015 như sau: “Quyền đại diện được xác lập theo ủy quyền giữa người được đại diện và người đại diện (sau đây gọi là đại diện theo ủy quyền); theo quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, theo điều lệ của pháp nhân hoặc theo quy định của pháp luật (sau đây gọi chung là đại diện theo pháp luật).”
2. Có được uỷ quyền nuôi con cho người khác không?
Chăm sóc, nuôi dưỡng con là quyền và nghĩa vụ gắn liền với nhân thân của cha mẹ. Theo quy định của pháp luật hôn nhân và gia đình, quyền và nghĩa vụ này không phụ thuộc vào tình trạng hôn nhân của cha mẹ. Dù cha mẹ có đăng ký kết hôn hợp pháp hay không, thì quyền và nghĩa vụ đối với con vẫn được pháp luật ghi nhận và bảo vệ.
Cha mẹ bình đẳng với nhau trong việc chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục con chưa thành niên; con đã thành niên nhưng mất năng lực hành vi dân sự, không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình.
1. Thương yêu con, tôn trọng ý kiến của con; chăm lo việc học tập, giáo dục để con phát triển lành mạnh về thể chất, trí tuệ, đạo đức, trở thành người con hiếu thảo của gia đình, công dân có ích cho xã hội.
2. Trông nom, nuôi dưỡng, chăm sóc, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình.
3. Giám hộ hoặc đại diện theo quy định của Bộ luật dân sự cho con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự.
4. Không được phân biệt đối xử với con trên cơ sở giới hoặc theo tình trạng hôn nhân của cha mẹ; không được lạm dụng sức lao động của con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động; không được xúi giục, ép buộc con làm việc trái pháp luật, trái đạo đức xã hội.”
“Điều 71. Nghĩa vụ và quyền của cha mẹ 1. Thương yêu con, tôn trọng ý kiến của con; chăm lo việc học tập, giáo dục để con phát triển lành mạnh về thể chất, trí tuệ, đạo đức, trở thành người con hiếu thảo của gia đình, công dân có ích cho xã hội. 2. Trông nom, nuôi dưỡng, chăm sóc, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình. 3. Giám hộ hoặc đại diện theo quy định của Bộ luật dân sự cho con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự. 4. Không được phân biệt đối xử với con trên cơ sở giới hoặc theo tình trạng hôn nhân của cha mẹ; không được lạm dụng sức lao động của con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động; không được xúi giục, ép buộc con làm việc trái pháp luật, trái đạo đức xã hội.”
2.1. Ai là người trực tiếp nuôi con?
Người trực tiếp nuôi con là người chung sống hằng ngày với con, trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng, trông nom và giáo dục con. Người này có các quyền và nghĩa vụ sau:
Yêu cầu người không trực tiếp nuôi con thực hiện đầy đủ nghĩa vụ đối với con (đặc biệt là nghĩa vụ cấp dưỡng);
Yêu cầu các thành viên khác trong gia đình tôn trọng quyền trực tiếp nuôi con của mình;
Không được cản trở quyền thăm nom, chăm sóc, giáo dục con của người không trực tiếp nuôi con.
Ngược lại, người không trực tiếp nuôi con có nghĩa vụ cấp dưỡng, thăm nom, chăm sóc con và không được gây ảnh hưởng đến việc trông nom, nuôi dưỡng, giáo dục con của người trực tiếp nuôi con.
2.2. Có được uỷ quyền nuôi con cho người khác không?
Hiện nay, pháp luật Hôn nhân và Gia đình chưa có quy định cụ thể cho phép cha mẹ thỏa thuận ủy quyền giao con cho người thứ ba nuôi dưỡng thay thế. Tuy nhiên, pháp luật dân sự vẫn tôn trọng và ưu tiên sự thỏa thuận của các bên, nhưng sự thỏa thuận đó phải phù hợp với quy định pháp luật, cụ thể là:
– Không vi phạm điều cấm của luật;
– Không trái đạo đức xã hội;
– Không làm mất hoặc chuyển giao quyền, nghĩa vụ gắn liền với nhân thân.
Trên cơ sở đó, cha mẹ có thể thỏa thuận việc uỷ quyền chăm sóc, nuôi dưỡng con, với điều kiện thỏa thuận được xác lập hoàn toàn tự nguyện, xuất phát từ ý chí tự do của các bên. Trường hợp có sự dụ dỗ, ép buộc, cưỡng bức hoặc đe dọa trong quá trình thỏa thuận thì không được pháp luật thừa nhận.
Bên cạnh đó, mọi thỏa thuận liên quan đến việc nuôi con còn phải bảo đảm quyền và lợi ích chính đáng của con. Thực tế cho thấy, môi trường sống có ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển về thể chất, tinh thần và sự hình thành nhân cách của trẻ. Môi trường sống của trẻ được hình thành và định hình thông qua gia đình, nhà trường và xã hội; vì vậy, các thỏa thuận của cha mẹ phải hướng đến việc tạo lập cho con một môi trường sống ổn định, an toàn và phù hợp nhất cho sự phát triển toàn diện.
Tuy nhiên, cần lưu ý rằng theo quy định của pháp luật dân sự, quyền nuôi con là quyền nhân thân trong quan hệ hôn nhân và gia đình. Căn cứ Điều 39 Bộ luật Dân sự 2015 quy định:
“Điều 39. Quyền nhân thân trong hôn nhân và gia đình
Cá nhân có quyền kết hôn, ly hôn, quyền bình đẳng của vợ chồng, quyền xác định cha, mẹ, con, quyền được nhận làm con nuôi, quyền nuôi con nuôi và các quyền nhân thân khác trong quan hệ hôn nhân, quan hệ cha mẹ và con và quan hệ giữa các thành viên gia đình.
Con sinh ra không phụ thuộc vào tình trạng hôn nhân của cha, mẹ đều có quyền và nghĩa vụ như nhau đối với cha, mẹ của mình.
Cá nhân thực hiện quyền nhân thân trong hôn nhân và gia đình theo quy định của Bộ luật này, Luật hôn nhân và gia đình và luật khác có liên quan.”
Do là quyền nhân thân, nên cha mẹ không được uỷ quyền toàn bộ quyền và nghĩa vụ nuôi con cho người khác. Bởi việc chăm sóc, nuôi dưỡng con là quyền và nghĩa vụ gắn liền với nhân thân, không thể chuyển giao cho chủ thể khác.
Như vậy, cha mẹ chỉ được uỷ quyền trong phạm vi hỗ trợ chăm sóc, trông nom con, không làm thay đổi tư cách người trực tiếp nuôi con và không làm chấm dứt trách nhiệm nuôi con của cha mẹ; việc uỷ quyền toàn bộ quyền và nghĩa vụ nuôi con cho người khác là không được phép.
Tuy nhiên, cha mẹ có thể thỏa thuận nhờ người khác hỗ trợ chăm sóc con trong một phạm vi nhất định (ví dụ: gửi con cho ông bà trông nom khi đi làm xa, đi công tác, điều trị bệnh…). Việc này chỉ mang tính hỗ trợ, tạm thời, không làm thay đổi tư cách người trực tiếp nuôi con, cũng không làm chấm dứt trách nhiệm của cha mẹ đối với con.
Luật Tuyết Nhung Bùi – Hotline: 0975 982 169
[EN]
This article addresses the following legal issues: What is authorization? Is it permissible to authorize another person to take care of a child? The content is provided by Tuyet Nhung Bui Law Firm for reference purposes.
1. What is authorization?
Authorization is a form of representation whereby one party (the authorized party) acts in the name of another party (the authorizing party) to establish and perform civil transactions. Authorization is established based on an agreement reflecting the voluntary intent of the parties and must satisfy the conditions for the validity of a civil transaction as prescribed by law.
Pursuant to Clause 1, Article 134 of the 2015 Civil Code:
“Representation means that an individual or a legal entity (hereinafter referred to as the representative) acts in the name and for the benefit of another individual or legal entity (hereinafter referred to as the represented person) to establish and perform civil transactions.”
Accordingly, for a person to act on behalf of another in conducting transactions, representation authority must exist. The grounds for establishing representation authority are stipulated in Article 135 of the 2015 Civil Code as follows:
“Representation authority is established through authorization between the represented person and the representative (hereinafter referred to as authorized representation); through a decision of a competent state authority, through the charter of a legal entity, or as prescribed by law (hereinafter collectively referred to as legal representation).”
2. Is it permissible to authorize another person to take care of a child?
The care and upbringing of children constitute rights and obligations closely attached to the personal status of parents. Under the law on marriage and family, these rights and obligations are independent of the parents’ marital status. Regardless of whether the parents are legally married, their rights and obligations toward their children are recognized and protected by law.
Parents are equal in caring for, nurturing, and educating their minor children, as well as adult children who have lost civil act capacity, are unable to work, and have no property to support themselves.
Specifically, Article 69 of the 2014 Law on Marriage and Family provides that parents have the following obligations:
“Article 69. Rights and obligations of parents
To love their children, respect their children’s opinions, and take care of their education to ensure their healthy physical, intellectual, and moral development, enabling them to become dutiful children of their families and useful citizens of society.
To take care of, nurture, protect, and safeguard the lawful rights and interests of minor children, adult children who have lost civil act capacity, or who are unable to work and have no property to support themselves.
To act as guardians or representatives for minor children or adult children who have lost civil act capacity in accordance with the Civil Code.
Not to discriminate against children based on gender or the marital status of the parents; not to abuse the labor of minor children or adult children who have lost civil act capacity or are unable to work; and not to incite or force children to engage in activities contrary to law or social ethics.”
In addition, Article 71 of the 2014 Law on Marriage and Family reaffirms the above rights and obligations of parents.
2.1. Who is the person directly raising the child?
The person directly raising the child is the individual who lives with the child on a daily basis and directly provides care, nurturing, supervision, and education. This person has the following rights and obligations:
To request the person not directly raising the child to fully perform their obligations toward the child, particularly child support obligations;
To require other family members to respect their right to directly raise the child;
Not to obstruct the visiting, caring, and educational rights of the person not directly raising the child.
Conversely, the person not directly raising the child has the obligation to provide child support, visit, and care for the child, and must not interfere with the care, upbringing, and education of the child by the person directly raising the child.
2.2. Is it permissible to authorize another person to raise a child?
At present, the Law on Marriage and Family does not contain specific provisions permitting parents to agree to authorize a third party to entirely take over the upbringing of a child. However, civil law respects and prioritizes agreements between parties, provided that such agreements comply with the law, specifically that they:
Do not violate prohibitions of law;
Are not contrary to social ethics;
Do not deprive or transfer rights and obligations attached to personal status.
On this basis, parents may agree to authorize another person to assist in caring for and nurturing their child, provided that such agreement is entered into voluntarily and reflects the free will of the parties. Any agreement formed through deception, coercion, duress, or threats shall not be recognized by law.
Furthermore, any agreement concerning child custody must ensure the lawful rights and best interests of the child. In practice, the living environment has a direct impact on a child’s physical and mental development as well as the formation of personality. A child’s living environment is shaped by family, school, and society; therefore, parental agreements must aim to provide the child with a stable, safe, and most suitable environment for comprehensive development.
However, it should be noted that under civil law, the right to raise a child is a personal right within marital and family relationships. Article 39 of the 2015 Civil Code provides:
“Article 39. Personal rights in marriage and family
Individuals have the right to marry and divorce; the right to equality between husband and wife; the right to determine parentage; the right to be adopted; the right to raise adopted children; and other personal rights in marital relationships, parent-child relationships, and relationships among family members.
Children born regardless of the marital status of their parents have equal rights and obligations toward their parents.
Individuals shall exercise personal rights in marriage and family in accordance with this Code, the Law on Marriage and Family, and other relevant laws.”**
As these are personal rights, parents are not permitted to authorize the entirety of their child-rearing rights and obligations to another person. Child care and upbringing are rights and obligations inseparably attached to the personal status of parents and therefore cannot be transferred to another subject.
Accordingly, parents may only grant authorization within the scope of supportive care and supervision, without altering the legal status of the person directly raising the child or terminating the parents’ responsibility toward the child. Full authorization of child-rearing rights and obligations to another person is not permitted.
Nevertheless, parents may agree to seek assistance from others in caring for their child within a limited scope (for example, entrusting grandparents with childcare while parents work away from home, travel on business, or undergo medical treatment). Such arrangements are merely supportive and temporary in nature, do not change the legal status of the person directly raising the child, and do not relieve parents of their responsibilities toward their child.
CÔNG TY LUẬT TUYẾT NHUNG BÙIcung cấp đội ngũ Luật sư chuyên nghiệp và giàu kinh nghiệm xử lý các vụ án trên thực tế trong lĩnh vực dân sự. Liên hệ tư vấn, mời luật sư tham giao bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, đại diện theo uỷ quyền trong tố tụng và ngoài tố tụng. Vui lòng liên hệ số điện thoại hotline: 0975.982.169hoặc gửi yêu cầu qua email: lienhe@tuyetnhunglaw.vnđể được hỗ trợ.