1. Hộ kinh doanh nộp thuế khoán có phải lập sổ sách kế toán không?
Trước đây, theo quy định tại khoản 2 Điều 7 Thông tư 40/2021/TT-BTC, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh nộp thuế theo phương pháp khoán (thường gọi là hộ khoán) không phải thực hiện chế độ kế toán. Cụ thể:
Như vậy, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh nộp thuế theo phương pháp khoán không bắt buộc mở sổ sách kế toán; Không phải ghi chép doanh thu – chi phí – lợi nhuận như doanh nghiệp.
Tuy nhiên theo quy định mới tại khoản 6 Điều 10 Nghị định 198/202/NĐ-CP, cụ thể:
“Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh không áp dụng phương pháp khoán thuế từ ngày 01 tháng 01 năm 2026. Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh nộp thuế theo pháp luật về quản lý thuế.“
Theo đó, từ thời điểm này, tất cả hộ kinh doanh bắt buộc phải chuyển sang phương pháp kê khai thuế theo pháp luật về quản lý thuế và phải thực hiện chế độ sổ sách kế toán phù hợp với quy mô, mức doanh thu của mình, thay vì được miễn ghi chép kế toán như khi còn áp dụng thuế khoán.
2. [2026] Hộ kinh doanh cần lưu ý gì về sổ sách kế toán
Căn cứ khoản 1 Điều 7 Luật Thuế thu nhập cá nhân năm 2025, doanh thu làm căn cứ xác định nghĩa vụ thuế của hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh là từ 500 triệu đồng/năm.
Trên cơ sở đó, Thông tư số: 152/2025/TT-BTC đã phân loại cụ thể nghĩa vụ thuế và chế độ sổ sách kế toán tương ứng với từng nhóm doanh thu, cụ thể như sau:
2.1 Trường hợp hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh thuộc đối tượng không chịu thuế giá trị gia tăng, không phải nộp thuế thu nhập cá nhân (Hộ kinh doanh có doanh thu từ 500 triệu đồng/năm trở xuống)
Đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có doanh thu từ 500 triệu đồng/năm trở xuống, theo khoản 1 Điều 7 Luật Thuế thu nhập cá nhân năm 2025, cá nhân cư trú có hoạt động sản xuất, kinh doanh thuộc nhóm này không phải nộp thuế GTGT và không phải nộp thuế TNCN.
Đối với nhóm này: Không bắt buộc áp dụng chế độ kế toán phức tạp nhưng phải sử dụng Sổ doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ (Mẫu S1a-HKD) để ghi chép doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ và lưu giữ hóa đơn, chứng từ chứng minh doanh thu.
2.2 Trường hợp hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh thuộc đối tượng chịu thuế giá trị gia tăng, phải nộp thuế thu nhập cá nhân (Hộ kinh doanh có doanh thu trên 500 triệu đồng/năm)
Nhóm 1: Doanh thu trên 500 triệu đến 3 tỷ đồng/năm
Ở mức doanh thu này, hộ kinh doanh được yêu cầu áp dụng chế độ kế toán tương tự doanh nghiệp siêu nhỏ. Về thuế GTGT, hộ kinh doanh nộp thuế theo tỷ lệ phần trăm (%) trên doanh thu. Riêng đối với thuế thu nhập cá nhân, pháp luật cho phép hộ kinh doanh lựa chọn một trong hai phương pháp tính thuế, phù hợp với điều kiện quản lý của mình.
Phương pháp 1: Nộp thuế TNCN theo tỷ lệ % trên doanh thu
Khi áp dụng phương pháp này, hộ kinh doanh không phải theo dõi chi phí chi tiết nhưng vẫn phải đảm bảo ghi nhận đầy đủ doanh thu. Cụ thể, hộ kinh doanh cần:
– Sử dụng hóa đơn và các chứng từ hợp pháp để xác định và kê khai doanh thu;
– Ghi chép Sổ doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ (Mẫu S2a-HKD) theo quy định.
Phương pháp 2: Nộp thuế TNCN theo thu nhập thực tế (Doanh thu trừ chi phí, thuế suất 15%)
Nhóm 2: Doanh thu từ 3 tỷ đến dưới 50 tỷ đồng/năm
Về sổ sách kế toán, hộ kinh doanh ở nhóm này phải sử dụng: Sổ theo dõi nghĩa vụ thuế (Mẫu S3a-HKD), đồng thời duy trì các sổ chi tiết tương tự như nhóm doanh thu trên 500 triệu đến 3 tỷ đồng để theo dõi doanh thu, chi phí, hàng hóa, vật tư và dòng tiền một cách đầy đủ.
Nhóm 3: Doanh thu từ 50 tỷ đồng trở lên/năm
Về sổ sách kế toán, hộ kinh doanh trong nhóm này có thể áp dụng chế độ kế toán dành cho doanh nghiệp siêu nhỏ hoặc chế độ kế toán doanh nghiệp, nhằm bảo đảm việc quản lý tài chính và nghĩa vụ thuế được thực hiện chặt chẽ, minh bạch.
👉 Từ năm 2026 trở đi, hộ kinh doanh cần đặc biệt lưu ý rằng nghĩa vụ sổ sách kế toán phụ thuộc trực tiếp vào mức doanh thu. Doanh thu càng cao thì yêu cầu về ghi chép, lưu trữ chứng từ và tổ chức sổ sách càng chi tiết, chặt chẽ và tiệm cận với cơ chế quản lý của doanh nghiệp.
3. Người thân có được kiêm nhiệm kế toán hộ kinh doanh không?
Căn cứ Điều 2 Thông tư số: 152/2025/TT-BTC, cụ thể:
“Điều 2. Tổ chức công tác kế toán
Người đại diện hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh tự ghi chép sổ sách kế toán hoặc bố trí người làm kế toán hoặc thuê dịch vụ làm kế toán cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh theo quy định của pháp luật. Người đại diện hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có thể bố trí cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, vợ, chồng, con đẻ, con nuôi, anh, chị, em ruột của mình làm kế toán cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh hoặc bố trí người làm quản lý, điều hành, thủ kho, thủ quỹ, người được giao nhiệm vụ thường xuyên mua, bán tài sản kiêm nhiệm làm kế toán cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh.”
Từ đó, pháp luật cho phép người thân trong gia đình được làm kế toán cho hộ kinh doanh hoặc thuê dịch vụ kế toán bên ngoài.
[EN]
[Consulted by: Lawyer Bui Thị Nhung]
This article addresses issues related to whether household businesses paying presumptive tax are required to maintain accounting books; what household businesses need to pay attention to regarding accounting records from 2026; and whether family members may concurrently serve as accountants for household businesses. The content is explained by Tuyet Nhung Bui Law Company for reference purposes.
1. Are household businesses paying presumptive tax required to keep accounting books?
Previously, under Clause 2 Article 7 of Circular 40/2021/TT-BTC, household businesses and individual businesses paying tax under the presumptive method (commonly referred to as “presumptive households”) were not required to apply an accounting regime. Specifically:
“Household businesses and individual businesses paying tax under the presumptive method are not required to apply an accounting regime. Presumptive households using single-use invoices must retain and present to tax authorities invoices, vouchers, contracts, and dossiers proving the legality of goods and services when requesting issuance or retail sale of invoices for each arising transaction. In particular, presumptive households operating at border markets, border-gate markets, and markets in border-gate economic zones within the territory of Vietnam must retain invoices, vouchers, contracts, and dossiers proving lawful goods and present them upon request by competent state authorities.”
Accordingly, household businesses paying presumptive tax were not required to open accounting books and did not have to record revenue, expenses, and profits like enterprises.
However, under the new regulation in Clause 6 Article 10 of Decree 198//ND-CP:
“Household businesses and individual businesses shall no longer apply the presumptive tax method from January 1, 2026. Household businesses and individual businesses shall pay taxes in accordance with the law on tax administration.”
From that point onward, all household businesses must shift to tax declaration methods under tax administration law and must implement accounting records appropriate to their scale and revenue, instead of being exempt from accounting as under the presumptive tax regime.
2. [2026] What should household businesses pay attention to regarding accounting books?
Pursuant to Clause 1 Article 7 of the 2025 Personal Income Tax Law, the revenue threshold used to determine tax obligations for household and individual businesses is VND 500 million per year.
Based on this, Circular No. 152/2025/TT-BTC classifies tax obligations and corresponding accounting regimes by revenue groups as follows:
2.1. Household businesses with revenue of VND 500 million per year or less
Household and individual businesses with annual revenue of VND 500 million or less are not required to pay VAT or personal income tax.
For this group, a complex accounting regime is not mandatory; however, they must use the Revenue Ledger for Sales of Goods and Services (Form S1a-HKD) to record revenue and retain invoices and supporting documents evidencing such revenue.
2.2. Household businesses with revenue exceeding VND 500 million per year
Group 1: Revenue over VND 500 million up to VND 3 billion per year
Household businesses in this range are required to apply an accounting regime similar to that of micro-enterprises. VAT is paid based on a percentage of revenue. For personal income tax, household businesses may choose one of the following methods:
Method 1: PIT calculated as a percentage of revenue
Under this method, detailed expense tracking is not required, but revenue must be fully recorded. Household businesses must use lawful invoices and record revenue in the Revenue Ledger (Form S2a-HKD).
Method 2: PIT calculated on actual income (revenue minus expenses, tax rate 15%)
If this method is chosen, household businesses must keep full accounting records, including at least four main ledgers: revenue ledger, detailed revenue and expense ledger, inventory ledger, and cash ledger. Relevant accounting documents must also be retained.
Group 2: Revenue from VND 3 billion to under VND 50 billion per year
Household businesses in this group must apply stricter tax and accounting management, including VAT under the credit method, PIT at a 17% rate on actual income, electronic invoices with tax authority codes, and quarterly tax declarations. They must use the Tax Obligation Monitoring Ledger (Form S3a-HKD) along with detailed ledgers similar to Group 1.
Group 3: Revenue of VND 50 billion or more per year
These household businesses are managed similarly to enterprises. They must pay VAT under the credit method, PIT at a 20% rate on actual income, and declare taxes monthly. They may apply accounting regimes for micro-enterprises or enterprises to ensure transparent financial management.
From 2026 onward, accounting obligations depend directly on revenue levels. The higher the revenue, the more detailed and stringent the accounting requirements, approaching enterprise-level management.
To minimize legal and tax risks, household businesses should accurately determine their revenue, choose an appropriate tax method, and organize accounting records from the outset.
3. May family members concurrently serve as accountants for household businesses?
Pursuant to Article 2 of Circular 152/2025/TT-BTC:
“Article 2. Organization of accounting work
The representative of a household business or individual business may directly keep accounting books, arrange an accountant, or hire accounting services in accordance with the law. The representative may appoint their biological parents, adoptive parents, spouse, biological children, adopted children, or siblings to act as accountants for the household or individual business, or assign managers, operators, storekeepers, cashiers, or persons regularly assigned to purchase and sell assets to concurrently act as accountants.”
Accordingly, the law permits family members to act as accountants for household businesses, or for household businesses to hire external accounting services.
CÔNG TY LUẬT TUYẾT NHUNG BÙI cung cấp đội ngũ Luật sư chuyên nghiệp và giàu kinh nghiệm xử lý các vụ án trên thực tế trong lĩnh vực dân sự. Liên hệ tư vấn, mời luật sư tham giao bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, đại diện theo uỷ quyền trong tố tụng và ngoài tố tụng. Vui lòng liên hệ số điện thoại hotline: 0975.982.169 hoặc gửi yêu cầu qua email: lienhe@tuyetnhunglaw.vn để được hỗ trợ.