[Tham vấn bởi: Luật Sư Bui Thi Nhung]
Bài viết dưới đây đề cập đến nội dung pháp lý liên quan đến Khởi tố là gì? Trước khi có quyết định khởi tố, có được mời Luật sư tham gia bảo vệ không? Việc mời Luật sư sớm có ý nghĩa gì? Thủ tục để Luật sư tham gia bảo vệ quyền lợi? được Công Ty Luật Tuyết Nhung Bùi giải đáp sử dụng vào mục đích tham khảo.
1. Khởi tố là gì?
“Khởi tố” là việc cơ quan có thẩm quyền ra quyết định chính thức để bắt đầu giải quyết vụ việc theo thủ tục tố tụng hình sự. Khởi tố vụ án hình sự là giai đoạn đầu tiên của tố tụng hình sự. Ở giai đoạn này cơ quan có thẩm quyền xác định sự việc xảy ra có hay không có dấu hiệu của tội phạm để quyết định khởi tố hay không khởi tố vụ án hình sự.
Trong tố tụng hình sự, khởi tố thường gồm:
(1) Khởi tố vụ án hình sự
Khởi tố vụ án hình sự là giai đoạn tố tụng hình sự đầu tiên. Ở giai đoạn này, cơ quan có thẩm quyền dựa trên những căn cứ theo quy định của pháp luật tố tụng hình sự tiến hành việc xác định có (hay không) các dấu hiệu của tội phạm. Nếu có căn cứ cho thấy đã xảy ra hành vi có dấu hiệu tội phạm thì cơ quan có thẩm quyền sẽ ra quyết định khởi tố vụ án hình sự để bắt đầu quá trình điều tra theo quy định pháp luật.
(2) Khởi tố bị can
Căn cứ khoản 1 Điều 179 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 quy định khởi tố bị can:
2. Trước khi có quyết định khởi tố, có được mời Luật sư tham gia bảo vệ không?
Trong thực tế, nhiều người sau khi nhận được giấy mời lên làm việc với Cơ quan Cảnh sát điều tra thường lo lắng không biết mình đã bị khởi tố hay chưa? và liệu ở giai đoạn này có được mời Luật sư tham gia bảo vệ quyền lợi cho mình hay không?
Căn cứ Điều 143 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, chỉ được khởi tố vụ án hình sự khi đã xác định có dấu hiệu tội phạm. Cụ thể:
Như vậy, trước khi ra quyết định khởi tố vụ án, cơ quan tiến hành tố tụng như Cơ quan điều tra hoặc Viện kiểm sát sẽ phải trải qua giai đoạn tiếp nhận, kiểm tra và xác minh nguồn tin về tội phạm.
Trong giai đoạn này, cơ quan chức năng có thể tiếp nhận thông tin thông qua trình báo, tố giác, việc tự thú, đầu thú hoặc tài liệu, chứng cứ do cá nhân, tổ chức cung cấp. Sau quá trình xác minh, nếu xác định có dấu hiệu tội phạm thì mới ra quyết định khởi tố vụ án hình sự theo quy định pháp luật.
Do đó, việc một cá nhân được mời lên làm việc với Cơ quan điều tra chưa đồng nghĩa với việc người đó đã bị khởi tố hoặc chắc chắn có tội. Đây có thể chỉ là hoạt động xác minh ban đầu nhằm làm rõ nội dung tố giác, tin báo về tội phạm.
Tuy nhiên, dù chưa có quyết định khởi tố vụ án, người bị tố giác hoặc người được mời lên làm việc vẫn có thể phải trình bày lời khai, cung cấp tài liệu, giải trình các nội dung liên quan đến vụ việc theo yêu cầu của Cơ quan điều tra.
Liên quan đến quyền của người bị tố giác, khoản 1 Điều 57 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 quy định:
Như vậy, ngay trong giai đoạn xác minh nguồn tin về tội phạm, pháp luật đã cho phép người bị tố giác được nhờ Luật sư tham gia bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho mình. Cụ thể, theo Điều 7 Thông tư 46/2019/TT-BCA
Do đó, không nhất thiết phải chờ đến khi có quyết định khởi tố vụ án hoặc khởi tố bị can mới được mời Luật sư
Ngay từ giai đoạn ban đầu, khi cá nhân bị tố giác hoặc được mời lên làm việc với Cơ quan điều tra, Luật sư đã có thể tham gia với tư cách:
– Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho người bị tố giác;
– Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho người bị kiến nghị khởi tố.
3. Việc mời Luật sư sớm có ý nghĩa gì?
Nhiều người cho rằng chỉ khi “có vấn đề nghiêm trọng” mới cần mời Luật sư. Tuy nhiên, trên thực tế, việc Luật sư tham gia từ sớm có ý nghĩa rất quan trọng nhằm:
– Giúp người liên quan hiểu rõ quyền và nghĩa vụ của mình;
– Hỗ trợ chuẩn bị tài liệu, chứng cứ cần thiết;
– Tư vấn cách làm việc phù hợp với cơ quan điều tra;
– Hạn chế các rủi ro pháp lý phát sinh trong quá trình lấy lời khai, giải trình;
– Bảo đảm quá trình tố tụng được thực hiện đúng quy định pháp luật….
Cần lưu ý rằng, việc mời Luật sư không đồng nghĩa với việc thừa nhận có hành vi phạm tội mà là quyền hợp pháp của cá nhân để tự bảo vệ mình trong quá trình làm việc với cơ quan tiến hành tố tụng.
4. Thủ tục để Luật sư tham gia bảo vệ quyền lợi
Để Luật sư tham gia vào vụ việc của mình, người bị tố giác hoặc người thân có thể liên hệ với cá nhân hoặc tổ chức hành nghề luật sư để yêu cầu cung cấp dịch vụ pháp lý và đề nghị Luật sư tham gia bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp.
Sau khi tiếp nhận vụ việc, Luật sư sẽ thực hiện thủ tục đăng ký tham gia bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp tại cơ quan tiến hành tố tụng có thẩm quyền.
Sau khi xem xét hồ sơ đăng ký, cơ quan tiến hành tố tụng sẽ:
– Ra văn bản thông báo người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp;
– Ghi nhận việc đăng ký vào sổ đăng ký theo quy định.
Kể từ thời điểm đó, Luật sư sẽ được thực hiện các quyền theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho người bị tố giác.
[EN]
[Consulted by: Lawyer Bui Thi Nhung]
The article below discusses legal issues relating to: What is criminal prosecution? Before a decision to initiate criminal proceedings is issued, can a lawyer be invited to participate in protecting lawful rights and interests? What is the significance of engaging a lawyer at an early stage? What are the procedures for a lawyer to participate in protecting lawful rights and interests? These matters are answered by Tuyet Nhung Bui Law Company for reference purposes only.
1. What is “criminal prosecution”?
“Criminal prosecution” refers to the act of a competent authority issuing an official decision to commence the handling of a case in accordance with criminal procedure law. The initiation of a criminal case is considered the first stage of criminal proceedings. At this stage, competent authorities determine whether the incident contains signs of a criminal offence in order to decide whether or not to initiate a criminal case.
In criminal proceedings, prosecution generally includes:
(1) Initiation of a criminal case
The initiation of a criminal case is the first stage of criminal procedure proceedings. During this stage, competent authorities, based on grounds prescribed by criminal procedure law, examine and determine whether there are signs of a criminal offence.
If there are sufficient grounds showing that an act bearing criminal signs has occurred, the competent authority shall issue a decision to initiate a criminal case in order to commence the investigation process in accordance with the law.
In practice, many people misunderstand the concept of “criminal prosecution” and assume that once they are invited to work with the Investigation Police Agency, they have already been charged with a crime. However, this is not necessarily the case.
Before a criminal case is officially initiated, competent authorities usually conduct an initial stage of receiving, examining, and verifying information relating to crimes. Only after determining that there are signs of criminal conduct will they issue a formal decision to initiate a criminal case.
Therefore, being invited to work with an investigating authority does not automatically mean that the individual has been prosecuted or is certainly guilty. It may simply be part of the process of verifying denunciations, criminal reports, or related information.
(2) Initiation of criminal charges against an accused person
Pursuant to Clause 1, Article 179 of the 2015 Criminal Procedure Code regarding the initiation of criminal charges against an accused person:
“Article 179. Initiation of criminal charges against an accused person
- Where there are sufficient grounds to determine that a person or legal entity has committed an act prescribed as a crime under the Criminal Code, the Investigation Authority shall issue a decision to initiate criminal charges against the accused person.”
Accordingly, the initiation of criminal charges against an accused person occurs after competent authorities have obtained sufficient evidence and grounds to determine that a specific individual or legal entity has committed an act defined as a crime under criminal law.
This stage is different from the initiation of a criminal case. The initiation of a criminal case concerns determining whether a criminal offence has occurred, while the initiation of charges against an accused person concerns identifying a specific person alleged to have committed the offence.
2. Before a decision to initiate criminal proceedings is issued, can a lawyer be invited to participate in protecting lawful rights and interests?
In reality, many individuals who receive an invitation to work with the Investigation Police Agency become worried and uncertain about whether they have already been prosecuted and whether they are entitled to invite a lawyer to protect their lawful rights and interests at this stage.
Pursuant to Article 143 of the 2015 Criminal Procedure Code, a criminal case may only be initiated when signs of a crime have been identified. Specifically:
“Article 143. Grounds for initiating a criminal case
A criminal case shall only be initiated when signs of a crime have been identified. The determination of signs of a crime shall be based on the following grounds:
- Denunciations made by individuals;
- Reports made by agencies, organizations, or individuals;
- Information published in the mass media;
- Recommendations for prosecution by state authorities;
- Criminal signs directly detected by competent procedural authorities;
- Voluntary confession by offenders.”
Accordingly, before issuing a decision to initiate a criminal case, procedural authorities such as the Investigation Authority or the Procuracy must first go through the process of receiving, examining, and verifying information relating to crimes.
At this stage, competent authorities may receive information through denunciations, criminal reports, voluntary confessions, surrender, or documents and evidence provided by individuals or organizations. After the verification process, if signs of a crime are identified, a decision to initiate a criminal case will then be issued in accordance with the law.
Therefore, the fact that an individual is invited to work with an investigating authority does not necessarily mean that such person has already been prosecuted or is certainly guilty. It may merely be an initial verification activity conducted to clarify the contents of a denunciation or criminal report.
However, even before a decision to initiate criminal proceedings is issued, the denounced person or the individual invited to work with investigating authorities may still be required to provide statements, submit documents, or explain matters relating to the case at the request of the Investigation Authority.
Regarding the rights of denounced persons, Clause 1, Article 57 of the 2015 Criminal Procedure Code provides:
“Article 57. Denounced persons and persons against whom criminal prosecution is recommended
- Denounced persons and persons against whom criminal prosecution is recommended shall have the right to:
a) Be informed of the acts being denounced or recommended for prosecution;
b) Be informed and explained of their rights and obligations prescribed in this Article;
c) Present statements and opinions;
d) Provide evidence, documents, objects, and requests;
dd) Present opinions regarding evidence, documents, and objects and request competent procedural authorities to examine and evaluate them;
e) Defend themselves or request a person to protect their lawful rights and interests;
g) Be informed of the results of the settlement of denunciations or recommendations for prosecution;
h) Lodge complaints against procedural decisions and acts of competent procedural authorities and persons.”
Accordingly, even during the stage of verifying criminal information, the law already allows denounced persons to invite lawyers to protect their lawful rights and interests.
Specifically, pursuant to Article 7 of Circular No. 46/2019/TT-BCA:
“Article 7. Time at which protectors of lawful rights and interests of victims, litigants, denounced persons, and persons against whom criminal prosecution is recommended may participate in proceedings
- Protectors of lawful rights and interests of victims, denounced persons, and persons against whom criminal prosecution is recommended may participate in proceedings from the time a decision assigning the settlement of denunciations, criminal reports, or recommendations for prosecution is issued and there are grounds identifying their procedural status.
- Protectors of lawful rights and interests of civil plaintiffs, civil defendants, and persons with related rights and obligations in criminal cases may participate from the time a decision initiating a criminal case is issued and there are grounds identifying their procedural status.”
Therefore, it is not necessary to wait until a decision initiating a criminal case or initiating criminal charges against an accused person is issued before inviting a lawyer.
Right from the initial stage, when an individual is denounced or invited to work with investigating authorities, a lawyer may already participate as:
- A protector of the lawful rights and interests of the denounced person; or
- A protector of the lawful rights and interests of the person against whom criminal prosecution is recommended.
3. What is the significance of engaging a lawyer at an early stage?
Many people believe that a lawyer is only necessary when “serious problems” arise. However, in practice, the participation of a lawyer at an early stage plays an extremely important role in:
- Helping the involved person clearly understand his or her rights and obligations;
- Assisting in the preparation of necessary documents and evidence;
- Advising on appropriate methods of working with investigating authorities;
- Minimizing legal risks arising during the process of giving statements and explanations;
- Ensuring that procedural activities are conducted in compliance with legal regulations;
- Protecting the lawful rights and interests of the involved person throughout the proceedings.
It should also be noted that inviting a lawyer does not mean admitting criminal conduct. Rather, it is a lawful right of individuals to protect themselves while working with procedural authorities.
In many situations, individuals may not fully understand their procedural rights, may unintentionally provide inaccurate statements, or may fail to preserve evidence beneficial to them. Early legal assistance can therefore significantly reduce unnecessary legal risks and help ensure fairness and transparency during the handling of the case.
4. Procedures for lawyers to participate in protecting lawful rights and interests
In order for a lawyer to participate in a case, the denounced person or his/her relatives may contact an individual lawyer or a law-practicing organization to request legal services and ask the lawyer to protect the person’s lawful rights and interests.
After accepting the case, the lawyer shall carry out procedures for registration of participation as a protector of lawful rights and interests with the competent procedural authority.
After reviewing the registration dossier, the procedural authority shall:
- Issue a written notice recognizing the protector of lawful rights and interests; and
- Record the registration in the official registration book in accordance with regulations.
From that moment, the lawyer shall be entitled to exercise the rights prescribed by the 2015 Criminal Procedure Code in order to protect the lawful rights and interests of the denounced person.
In conclusion, under Vietnamese law, individuals may invite lawyers to participate in protecting their lawful rights and interests even before a criminal case is officially initiated. Early participation by lawyers can help individuals better understand the legal process, protect their procedural rights, and reduce legal risks while working with competent authorities.
CÔNG TY LUẬT TUYẾT NHUNG BÙI cung cấp đội ngũ Luật sư chuyên nghiệp và giàu kinh nghiệm xử lý các vụ án trên thực tế trong lĩnh vực dân sự. Liên hệ tư vấn, mời luật sư tham giao bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, đại diện theo uỷ quyền trong tố tụng và ngoài tố tụng. Vui lòng liên hệ số điện thoại hotline: 0975.982.169 hoặc gửi yêu cầu qua email: lienhe@tuyetnhunglaw.vn để được hỗ trợ.