Bài viết đề cập đến nội dung liên quan đến Quên khai thuế có được miễn trách nhiệm không? Có được xin giảm tiền phạt khi bị xử phạt thuế không? Có được xin trả dần tiền phạt thuế không? được Công Ty Luật Tuyết Nhung Bùigiải đáp sử dụng vào mục đích tham khảo.
1. Quên khai thuế có được miễn trách nhiệm không?
Theo quy định tại khoản 1 Điều 5 Luật Quản lý thuế năm 2019: “Mọi tổ chức, hộ gia đình, hộ kinh doanh, cá nhân có nghĩa vụ nộp thuế theo quy định của luật.”
Như vậy, mọi chủ thể phát sinh nghĩa vụ thuế đều phải đăng ký, kê khai và nộp thuế đúng thời hạn. dù là hộ kinh doanh nhỏ lẻ, cá nhân vẫn phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ đăng ký, kê khai và nộp thuế đúng thời hạn.
Việc không khai thuế, không nộp thuế trong thời gian dài, dù xuất phát từ việc không hiểu luật, chủ quan hoặc nghĩ rằng kinh doanh nhỏ thì không phải đóng thuế, thì cá nhân, hộ kinh doanh vẫn không được miễn trách nhiệm pháp lý.
Việc quên khai thuế có thể dẫn đến nhiều hậu quả pháp lý nghiêm trọng như:
– Bị truy thu số tiền thuế chưa nộp;
– Bị xử phạt vi phạm hành chính về thuế;
– Phải nộp tiền chậm nộp;
– Trường hợp nghiêm trọng còn có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự.
2. Có được xin giảm tiền phạt khi bị xử phạt thuế không?
Mặc dù việc quên khai thuế vẫn bị xử phạt theo quy định, nhưng pháp luật cũng có những cơ chế giảm nhẹ, miễn giảm tiền phạt đối với người vi phạm. Trong một số trường hợp, nếu người bị xử phạt thực sự rơi vào hoàn cảnh khó khăn, thì vẫn có thể được xem xét giảm hoặc miễn tiền phạt.
Theo quy định tại Điều 77 Luật Xử lý vi phạm hành chính 2012, sửa đổi bổ sung 2020, cá nhân, tổ chức có thể được xem xét giảm một phần tiền phạt nhưng không phải mọi trường hợp đều được giảm, mà chỉ được xem xét khi người vi phạm đáp ứng đủ các điều kiện. Cụ thể:
“Điều 77. Giảm, miễn tiền phạt
1. Việc giảm một phần tiền phạt ghi trong quyết định xử phạt đối với cá nhân, tổ chức đã được hoãn thi hành quyết định phạt tiền theo quy định tại Điều 76 của Luật này được quy định như sau:
a) Cá nhân tiếp tục gặp khó khăn về kinh tế do thiên tai, thảm họa, hỏa hoạn, dịch bệnh, mắc bệnh hiểm nghèo, tai nạn và có xác nhận của Ủy ban nhân dân cấp xã nơi người đó cư trú hoặc cơ quan, tổ chức nơi người đó học tập, làm việc;
b) Tổ chức tiếp tục gặp khó khăn đặc biệt hoặc đột xuất về kinh tế do thiên tai, thảm họa, hỏa hoạn, dịch bệnh và có xác nhận của Ủy ban nhân dân cấp xã, Ban quản lý khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao, khu kinh tế, cơ quan Thuế quản lý trực tiếp hoặc cơ quan cấp trên trực tiếp.
2. Cá nhân được miễn phần tiền phạt còn lại ghi trong quyết định xử phạt do không có khả năng thi hành quyết định nếu thuộc một trong các trường hợp sau đây:
a) Đã được giảm một phần tiền phạt theo quy định tại khoản 1 Điều này mà tiếp tục gặp khó khăn về kinh tế do thiên tai, thảm họa, hỏa hoạn, dịch bệnh, mắc bệnh hiểm nghèo, tai nạn và có xác nhận của Ủy han nhân dân cấp xã nơi người đó cư trú hoặc cơ quan, tổ chức nơi người đó học tập, làm việc;
b) Đã nộp tiền phạt lần thứ nhất hoặc lần thứ hai trong trường hợp được nộp tiền phạt nhiều lần theo quy định tại Điều 79 của Luật này nhưng gặp khó khăn đặc biệt hoặc đột xuất về kinh tế do thiên tai, thảm họa, hỏa hoạn, dịch bệnh, mắc bệnh hiểm nghèo, tai nạn và có xác nhận của Ủy ban nhân dân cấp xã nơi người đó cư trú hoặc cơ quan, tổ chức nơi người đó học tập, làm việc; trường hợp gặp khó khăn đột xuất về kinh tế do mắc bệnh hiểm nghèo, tai nạn phải có thêm xác nhận của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh tuyến huyện trở lên.
3. Tổ chức được miễn phần tiền phạt còn lại ghi trong quyết định xử phạt khi đáp ứng đủ điều kiện sau đây:
a) Đã được giảm một phần tiền phạt theo quy định tại khoản 1 Điều này hoặc đã nộp tiền phạt lần thứ nhất hoặc lần thứ hai trong trường hợp được nộp tiền phạt nhiều lần theo quy định tại Điều 79 của Luật này;
b) Đã thi hành xong hình thức xử phạt bổ sung, biện pháp khắc phục hậu quả được ghi trong quyết định xử phạt;
c) Tiếp tục gặp khó khăn đặc biệt hoặc đột xuất về kinh tế do thiên tai, thảm họa, hỏa hoạn, dịch bệnh và có xác nhận của Ủy ban nhân dân cấp xã, Ban quản lý khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao, khu kinh tế, cơ quan Thuế quản lý trực tiếp hoặc cơ quan cấp trên trực tiếp.
4. Cá nhân không có khả năng thi hành quyết định được miễn toàn bộ tiền phạt ghi trong quyết định xử phạt nếu thuộc một trong các trường hợp sau đây:
a) Đã được hoãn thi hành quyết định phạt tiền theo quy định tại Điều 76 của Luật này mà tiếp tục gặp khó khăn về kinh tế do thiên tai, thảm họa, hỏa hoạn, dịch bệnh, mắc bệnh hiểm nghèo, tai nạn và có xác nhận của Ủy ban nhân dân cấp xã nơi người đó cư trú hoặc cơ quan, tổ chức nơi người đó học tập, làm việc;
b) Bị phạt tiền từ 2.000.000 đồng trở lên, đang gặp khó khăn đặc biệt hoặc đột xuất về kinh tế do thiên tai, thảm họa, hỏa hoạn, dịch bệnh, mắc bệnh hiểm nghèo, tai nạn và có xác nhận của Ủy ban nhân dân cấp xã nơi người đó cư trú hoặc cơ quan, tổ chức nơi người đó học tập, làm việc; trường hợp gặp khó khăn đột xuất về kinh tế do mắc bệnh hiểm nghèo, tai nạn phải có thêm xác nhận của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh tuyến huyện trở lên.
5. Tổ chức được miễn toàn bộ tiền phạt ghi trong quyết định xử phạt khi đáp ứng đủ điều kiện sau đây:
a) Đã được hoãn thi hành quyết định phạt tiền theo quy định tại Điều 76 của Luật này;
b) Đã thi hành xong hình thức xử phạt bổ sung, biện pháp khắc phục hậu quả được ghi trong quyết định xử phạt;
c) Tiếp tục gặp khó khăn đặc biệt hoặc đột xuất về kinh tế do thiên tai, thảm họa, hỏa hoạn, dịch bệnh và có xác nhận của Ủy ban nhân dân cấp xã, Ban quản lý khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao, khu kinh tế, cơ quan Thuế quản lý trực tiếp hoặc cơ quan cấp trên trực tiếp.
6. Cá nhân, tổ chức phải có đơn đề nghị giảm, miễn tiền phạt kèm theo xác nhận của cơ quan, tổ chức có thẩm quyền theo quy định tại các khoản 1, 2, 3, 4 và 5 Điều này gửi người đã ra quyết định xử phạt. Trong thời hạn 05 ngày làm việc, kể từ ngày nhận, được đơn, người đã ra quyết định xử phạt xem xét, quyết định việc giảm, miễn và thông háo cho người có đơn đề nghị giảm, miễn biết; nếu không đồng ý với việc giảm, miễn thì phải nêu rõ lý do.
7. Cá nhân, tổ chức được giảm, miễn tiền phạt được nhận lại giấy tờ, tang vật, phương tiện đang bị tạm giữ theo quy định tại khoản 6 Điều 125 của Luật này.”
Như vậy, người bị xử phạt thuế hoàn toàn có thể xin giảm tiền phạt, nhưng không phải trường hợp nào cũng được chấp nhận. Việc giảm, miễn tiền phạt chỉ được xem xét khi cá nhân hoặc tổ chức thực sự gặp khó khăn về kinh tế, hoặc vì nguyên nhân khách quan như thiên tai, dịch bệnh, hỏa hoạn, tai nạn, bệnh hiểm nghèo… và phải có xác nhận của cơ quan có thẩm quyền theo quy định.
Do đó, để được xem xét giảm hoặc miễn tiền phạt, người vi phạm phải chủ động làm đơn đề nghị, kèm theo các tài liệu chứng minh hoàn cảnh khó khăn, gửi đến người đã ra quyết định xử phạt. Trong thời hạn luật định, cơ quan có thẩm quyền sẽ xem xét và trả lời bằng văn bản; nếu không chấp thuận, phải nêu rõ lý do.
3. Có được xin trả dần tiền phạt thuế không?
Bên cạnh việc xin giảm hoặc miễn tiền phạt, trong nhiều trường hợp, người vi phạm còn có thể xin nộp tiền phạt nhiều lần, thay vì phải nộp một lần toàn bộ số tiền lớn.
Căn cứ theo khoản 1 Điều 79 Luật Xử lý vi phạm hành chính, việc nộp tiền phạt nhiều lần chỉ được áp dụng khi:
“Điều 79. Nộp tiền phạt nhiều lần 1. Việc nộp tiền phạt nhiều lần được áp dụng khi có đủ các điều kiện sau đây:
a) Bị phạt tiền từ 15.000.000 đồng trở lên đối với cá nhân và từ 150.000.000 đồng trở lên đối với tổ chức;
b) Đang gặp khó khăn đặc biệt về kinh tế và có đơn đề nghị nộp tiền phạt nhiều lần. Đơn đề nghị của cá nhân phải được Ủy ban nhân dân cấp xã nơi người đó cư trú hoặc cơ quan, tổ chức nơi người đó học tập, làm việc xác nhận hoàn cảnh khó khăn đặc biệt về kinh tế. Đơn đề nghị của tổ chức phải được Ủy ban nhân dân cấp xã, Ban quản lý khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao, khu kinh tế, cơ quan Thuế quản lý trực tiếp hoặc cơ quan cấp trên trực tiếp xác nhận hoàn cảnh khó khăn đặc biệt về kinh tế.”
Như vậy, việc nộp tiền phạt nhiều lần được áp dụng khi đáp ứng đủ hai điều kiện:
– Mức phạt từ 15 triệu đồng trở lên đối với cá nhân, hoặc từ 150 triệu đồng trở lên đối với tổ chức;
– Người vi phạm đang gặp khó khăn đặc biệt về kinh tế và có đơn đề nghị nộp tiền phạt nhiều lần, kèm theo xác nhận của cơ quan có thẩm quyền.
Do đó, dù kinh doanh nhỏ lẻ, tự phát hay theo hình thức hộ gia đình, người dân vẫn cần tuân thủ nghiêm túc các quy định về thuế, quên khai thuế không phải là lý do để được miễn trách nhiệm, sự thiếu hiểu biết hoặc chủ quan có thể dẫn đến hậu quả pháp lý nặng nề, ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống, tinh thần và tài chính. Tuy nhiên, pháp luật vẫn cho phép giảm nhẹ hậu quả tài chính nếu người vi phạm thực sự gặp khó khăn.
Luật Tuyết Nhung Bùi – Hotline: 0975 982 169
[EN]
[Consulted by: Lawyer Bui Thị Nhung]
This article addresses legal issues related to: Whether forgetting to file tax returns exempts a taxpayer from liability; whether it is possible to request a reduction of tax penalties; and whether tax penalties may be paid in installments. The content is provided by Tuyết Nhung Bùi Law Firm for reference purposes only.
1. Does Forgetting to File Tax Returns Exempt One from Legal Liability?
Pursuant to Clause 1, Article 5 of the Law on Tax Administration 2019: “All organizations, households, business households, and individuals are obliged to pay taxes in accordance with the law.”
Accordingly, any subject giving rise to tax obligations must register, declare, and pay taxes on time. Even small-scale business households or individuals are still required to fully comply with tax registration, declaration, and payment obligations within the prescribed time limits.
Failure to declare or pay taxes over a long period of time—whether due to lack of legal knowledge, negligence, or the mistaken belief that small-scale business activities are not subject to tax—does not exempt individuals or business households from legal liability.
Forgetting to file tax returns may lead to serious legal consequences, including:
– Collection of unpaid taxes (tax arrears);
– Administrative penalties for tax violations;
– Late payment interest;
– In serious cases, potential criminal liability.
2. Can Tax Penalties Be Reduced After a Tax Violation Is Sanctioned?
Although forgetting to file tax returns is still subject to penalties, the law provides mechanisms for mitigation or exemption of penalties in certain circumstances. In specific cases, if the sanctioned individual or organization is genuinely facing economic hardship, a reduction or exemption of penalties may be considered.
Under Article 77 of the Law on Handling of Administrative Violations, individuals and organizations may be considered for a partial reduction of penalties. However, not all cases qualify; reductions are only considered when statutory conditions are fully met. Specifically:
“Article 77. Reduction or exemption of penalties 1. Partial reduction of penalties stated in the sanctioning decision for individuals or organizations whose execution of penalty decisions has been postponed under Article 76 of this Law shall be considered in the following cases: a) Individuals continue to face economic hardship due to natural disasters, catastrophes, fires, epidemics, serious illnesses, or accidents, with certification from the People’s Committee of the commune where they reside or from the agency or organization where they study or work; b) Organizations continue to face special or unexpected economic hardship due to natural disasters, catastrophes, fires, or epidemics, with certification from the commune-level People’s Committee, management boards of industrial parks, export-processing zones, high-tech zones, economic zones, the directly managing tax authority, or the immediate superior authority. 2. Individuals may be exempted from the remaining penalty amount if they lack the capacity to execute the sanctioning decision and fall into one of the following cases: a) Having already received a partial reduction under Clause 1 of this Article but continuing to face economic hardship due to the reasons stated above, with proper certification; b) Having paid the first or second installment of penalties in cases where installment payments are permitted under Article 79 of this Law, but subsequently encountering special or unexpected economic hardship due to the above reasons, with proper certification (and additional certification from a district-level or higher medical facility in cases of serious illness or accidents). 3. Organizations may be exempted from the remaining penalty amount when all of the following conditions are met: a) Having received a partial reduction under Clause 1 of this Article or having paid the first or second installment under Article 79; b) Having fully executed additional sanctions and remedial measures stated in the sanctioning decision; c) Continuing to face special or unexpected economic hardship due to natural disasters, catastrophes, fires, or epidemics, with proper certification. 4. Individuals who are completely incapable of executing the sanctioning decision may be exempted from the entire penalty amount if: a) They have had the execution of the penalty decision postponed under Article 76 and continue to face economic hardship due to the above reasons, with proper certification; b) They are fined VND 2,000,000 or more and face special or unexpected economic hardship due to the above reasons, with proper certification (and additional certification from a district-level or higher medical facility in cases of serious illness or accidents). 5. Organizations may be exempted from the entire penalty amount when all of the following conditions are met: a) The execution of the penalty decision has been postponed under Article 76; b) Additional sanctions and remedial measures stated in the sanctioning decision have been fully executed; c) The organization continues to face special or unexpected economic hardship due to natural disasters, catastrophes, fires, or epidemics, with proper certification. 6. Individuals and organizations must submit a written request for reduction or exemption of penalties, together with certifications from competent authorities as prescribed in Clauses 1 through 5 of this Article, to the person who issued the sanctioning decision. Within five working days from receipt of the request, the competent authority shall consider and decide on the reduction or exemption and notify the applicant in writing; if the request is rejected, reasons must be clearly stated. 7. Individuals and organizations granted a reduction or exemption of penalties shall have confiscated documents, exhibits, or means returned in accordance with Clause 6, Article 125 of this Law.”**
Accordingly, taxpayers who are sanctioned may request a reduction of penalties, but approval is not automatic. Reductions or exemptions are only considered when the individual or organization genuinely faces economic hardship or objective circumstances such as natural disasters, epidemics, fires, accidents, or serious illnesses, and must be supported by certification from competent authorities.
To be considered for a reduction or exemption, violators must proactively submit a formal application along with documents proving their hardship to the authority that issued the sanctioning decision. The competent authority will review and respond in writing within the statutory time limit; if the request is denied, clear reasons must be provided.
3. Can Tax Penalties Be Paid in Installments?
In addition to requesting a reduction or exemption of penalties, violators may, in certain cases, apply to pay penalties in multiple installments instead of paying the entire amount at once.
Pursuant to Clause 1, Article 79 of the Law on Handling of Administrative Violations, installment payments are only permitted when the following conditions are met:
“Article 79. Payment of penalties in installments Payment of penalties in installments shall be applied only when all of the following conditions are satisfied: a) The fine is VND 15,000,000 or more for individuals, or VND 150,000,000 or more for organizations; b) The violator is facing special economic hardship and submits a written request for installment payments. Requests from individuals must be certified by the commune-level People’s Committee where the individual resides or by the agency or organization where they study or work. Requests from organizations must be certified by the commune-level People’s Committee, management boards of industrial parks, export-processing zones, high-tech zones, economic zones, the directly managing tax authority, or the immediate superior authority.”**
Thus, installment payment of penalties is permitted only when both conditions are met:
– The penalty amount is at least VND 15 million for individuals or VND 150 million for organizations; and
– The violator faces special economic hardship and submits a formal request with certification from a competent authority.
Therefore,regardless of whether business activities are small-scale, spontaneous, or conducted at the household level, taxpayers must strictly comply with tax regulations. Forgetting to file tax returns is not a valid ground for exemption from liability, and lack of legal awareness or negligence may result in serious legal consequences affecting one’s livelihood, mental well-being, and financial stability.
Nevertheless, the law does allow mitigation of financial consequences when the violator is genuinely facing economic hardship.
TUYẾT NHUNG LAW cung cấp đội ngũ luật sư tư vấn giàu kinh nghiệm trong các lĩnh vực pháp luật: Dân sự, hình sự, hành chính, thương mại, đất đai, hôn nhân gia đình, thuế … Liên hệ tư vấn các vấn pháp luật, vui lòng liên hệ theo số điện thoại 0975.982.169 hoặc qua email: lienhe@tuyetnhunglaw.vn để được hỗ trợ.