[2026] Thu hồi tiền của người nghỉ tinh giản biên chế?

[Tham vấn bởi: Luật sư Bui Thi Nhung]

Bài viết này đề cập đến nội dung: [2026] Thu hồi tiền của người nghỉ tinh giản biên chế? Những trường hợp trong diện tinh giản biên chế từ 16.6.2025. Được Công Ty Luật Tuyết Nhung Bùi giải đáp sử dụng vào mục đích tham khảo. 

1. [2026] Thu hồi tiền của người nghỉ tinh giản biên chế?

Căn cứ khoản 5 Điều 12 Nghị định 154/2025/NĐ-CP, khi phát hiện việc tinh giản biên chế được thực hiện không đúng quy định, cơ quan có thẩm quyền bắt buộc phải thu hồi các khoản tiền đã chi trả cho người thuộc diện tinh giản. Cụ thể:

“Điều 12. Trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị trực tiếp quản lý đối tượng tinh giản biên chế
…
5. Khi giải quyết tinh giản biên chế không đúng quy định, người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị trực tiếp quản lý đối tượng tinh giản biên chế phải chịu trách nhiệm:
a) Thông báo cho cơ quan bảo hiểm xã hội và các cơ quan có liên quan dừng thanh toán chế độ bảo hiểm xã hội và các chế độ khác cho đối tượng tinh giản biên chế không đúng quy định; chuyển cho cơ quan bảo hiểm xã hội số kinh phí đã chi trả cho người thực hiện tinh giản biên chế trong thời gian hưởng chế độ bảo hiểm xã hội (lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội, kinh phí mua thẻ bảo hiểm y tế);
b) Chịu trách nhiệm thu hồi tiền hưởng chính sách tinh giản biên chế đã cấp cho đối tượng đó;
c) Chi trả cho người đã thực hiện tinh giản biên chế số tiền chênh lệch giữa tiền lương và các chế độ khác theo quy định của pháp luật với chế độ bảo hiểm xã hội đã được hưởng;
d) Xem xét xử lý trách nhiệm các cá nhân có liên quan; đồng thời chịu trách nhiệm theo quy định của pháp luật về việc thực hiện không đúng quy định về tinh giản biên chế.”
Như vậy, dù đã nhận tiền nghỉ hưu trước tuổi, người lao động vẫn có thể phải hoàn trả lại toàn bộ số tiền đã nhận nếu việc tinh giản ban đầu bị xác định là sai quy định.

Tuy nhiên, người đứng đầu cơ quan phải:

– Có trách nhiệm chi trả phần chênh lệch giữa tiền lương, chế độ đúng ra người lao động được hưởng và các khoản bảo hiểm xã hội đã nhận;

– Chịu trách nhiệm tổ chức việc thu hồi, không để người lao động tự gánh chịu toàn bộ hậu quả.

Đồng thời:

– Phải xem xét, xử lý trách nhiệm các cá nhân liên quan;

– Cơ quan có thẩm quyền cấp trên có thể thu hồi quyết định tinh giản và bố trí người lao động trở lại làm việc nếu không thuộc diện tinh giản.

Bên cạnh đó, theo khoản 6 Điều 13 và điểm b khoản 2 Điều 14 Nghị định 154/2025/NĐ-CP, trong trường hợp việc tinh giản biên chế được thực hiện sai quy định, cơ quan có thẩm quyền còn phải:

– Thu hồi và nộp ngân sách toàn bộ kinh phí đã chi;

– Thu hồi các quyết định tinh giản đã ban hành;

– Bố trí lại công việc đối với những người không thuộc diện tinh giản;

Đồng thời xem xét, xử lý trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân liên quan.

Từ các quy định trên có thể thấy, trong trường hợp việc nghỉ hưu trước tuổi theo diện tinh giản biên chế bị xác định là sai:

– Khoản tiền đã nhận có thể bị thu hồi toàn bộ;

– Các chế độ liên quan cũng có thể bị dừng hoặc điều chỉnh lại.

Tuy nhiên:

– Người lao động không phải là chủ thể chịu trách nhiệm chính trong sai phạm này;

– Trách nhiệm thuộc về cơ quan, tổ chức và cá nhân có thẩm quyền đã ra quyết định sai, đồng thời họ phải bù đắp quyền lợi và chịu trách nhiệm pháp lý theo quy định.

2. Khi nào việc tinh giản biên chế bị coi là “không đúng quy định”?

Tinh giản biên chế chỉ hợp pháp khi đáp ứng đúng đối tượng, điều kiện và quy trình theo quy định của pháp luật. Do đó nếu việc giải quyết cho nghỉ hưu trước tuổi:

– Sai đối tượng (không thuộc diện tinh giản),

– Không đủ điều kiện (tuổi, thời gian đóng bảo hiểm…),

– Hoặc thực hiện sai quy trình, hồ sơ,

thì sẽ bị xác định là tinh giản biên chế không đúng quy định.

3. Những trường hợp trong diện tinh giản biên chế từ 16.6.2025

Theo Điều 2 Nghị định 154/2025/NĐ-CP quy định thì có 05 nhóm đối tượng thực hiện chính sách tinh giản biên chế, cụ thể gồm:

(1) Cán bộ, công chức, viên chức; cán bộ, công chức cấp xã và người làm việc theo chế độ hợp đồng lao động được áp dụng chế độ, chính sách như công chức theo quy định của Chính phủ (sau đây gọi tắt là người lao động), nếu thuộc một trong các trường hợp sau:

– Công chức, viên chức và người lao động dôi dư do sắp xếp tổ chức bộ máy (trừ đối tượng hưởng chính sách, chế độ trong thực hiện sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị theo quy định riêng của Chính phủ);

– Cán bộ, công chức, viên chức lãnh đạo, quản lý thôi giữ chức vụ, chức danh lãnh đạo, quản lý hoặc được bổ nhiệm, bầu cử vào chức danh, chức vụ lãnh đạo, quản lý có mức lương chức vụ hoặc phụ cấp chức vụ lãnh đạo thấp hơn do sắp xếp tổ chức bộ máy, cá nhân tự nguyện thực hiện tinh giản biên chế và được cơ quan, tổ chức, đơn vị trực tiếp quản lý đồng ý (trừ đối tượng hưởng chính sách, chế độ trong thực hiện sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị theo quy định riêng của Chính phủ);

– Cán bộ, công chức, viên chức lãnh đạo, quản lý thôi giữ chức vụ, chức danh lãnh đạo, quản lý do cơ cấu lại, nâng cao chất lượng đội ngũ lãnh đạo, quản lý theo quyết định của cấp có thẩm quyền hoặc do quyết định của cấp có thẩm quyền cho thôi giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý, cá nhân tự nguyện thực hiện tinh giản biên chế và được cơ quan, tổ chức, đơn vị trực tiếp quản lý đồng ý;

– Dôi dư do rà soát, sắp xếp lại nhân sự theo quyết định của cấp có thẩm quyền hoặc dôi dư do đơn vị sự nghiệp công lập sắp xếp lại nhân sự để thực hiện cơ chế tự chủ;

– Dôi dư do cơ cấu lại cán bộ, công chức, viên chức theo vị trí việc làm, nhưng không thể bố trí, sắp xếp được việc làm khác hoặc bố trí được việc làm khác nhưng cá nhân tự nguyện tỉnh giản biên chế và được cơ quan, tổ chức, đơn vị trực tiếp quản lý đồng ý;

– Chưa đạt trình độ đào tạo theo tiêu chuẩn chuyên môn, nghiệp vụ quy định đối với vị trí việc làm đang đảm nhiệm, nhưng không có vị trí việc làm khác phù hợp để bố trí và không thể bố trí đào tạo lại để chuẩn hóa về chuyên môn, nghiệp vụ hoặc được cơ quan bố trí việc làm khác nhưng cá nhân tự nguyện thực hiện tinh giản biên chế và được cơ quan, tổ chức, đơn vị trực tiếp quản lý đồng ý;

– Trong năm trước liền kề hoặc trong năm thực hiện xét tinh giản biên chế xếp loại chất lượng ở mức không hoàn thành nhiệm vụ gắn với thực thi chức trách nhiệm vụ, công việc được giao; trong năm trước liền kề hoặc trong năm thực hiện xét tinh giản biên chế xếp loại chất lượng ở mức hoàn thành nhiệm vụ nhưng cá nhân tự nguyện thực hiện tinh giản biên chế và được cơ quan, tổ chức, đơn vị trực tiếp quản lý đồng ý;

– Trong năm trước liền kề hoặc trong năm thực hiện xét tinh giản biên chế mà có tổng số ngày nghỉ làm việc do ốm đau bằng hoặc cao hơn 200 ngày, có xác nhận của cơ quan Bảo hiểm xã hội chi trả trợ cấp ốm đau theo quy định hiện hành của pháp luật; trong năm trước liền kề hoặc trong năm thực hiện xét tinh giản biên chế có tổng số ngày nghỉ làm việc bằng hoặc cao hơn số ngày nghỉ tối đa do ốm đau theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội, có xác nhận của cơ quan Bảo hiểm xã hội chỉ trả trợ cấp ốm đau theo quy định hiện hành của pháp luật, cá nhân tự nguyện thực hiện tinh giản biên chế và được cơ quan, tổ chức, đơn vị trực tiếp quản lý đồng ý.

(2) Người làm việc theo chế độ hợp đồng lao động không xác định thời hạn thực hiện các công việc chuyên môn, nghiệp vụ thuộc danh mục vị trí việc làm chức danh nghề nghiệp chuyên ngành và vị trí việc làm chức danh nghề nghiệp chuyên môn dùng chung trong đơn vị sự nghiệp công lập theo quy định của Chính phủ dôi dư do cơ cấu lại nhân lực của đơn vị theo quyết định của cấp có thẩm quyền hoặc dôi dư do sắp xếp lại tổ chức bộ máy (trừ đối tượng hưởng chính sách, chế độ trong thực hiện sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị theo quy định riêng của Chính phủ).

(3) Người làm việc theo chế độ hợp đồng lao động không xác định thời hạn thực hiện các công việc hỗ trợ, phục vụ trong cơ quan hành chính và đơn vị sự nghiệp công lập theo quy định của pháp luật dôi dư do sắp xếp tổ chức bộ máy (trừ đối tượng hưởng chính sách, chế độ trong thực hiện sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị theo quy định riêng của Chính phủ).

(4) Người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã nghỉ ngay kể từ khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 02 cấp theo quy định của Luật Tổ chức chính quyền địa phương.

(5) Người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố dôi dư do sắp xếp thôn, tổ dân phố nghỉ ngay kể từ khi có quyết định sắp xếp của cấp có thẩm quyền.

---

TUYẾT NHUNG LAW cung cấp đội ngũ luật sư tư vấn giàu kinh nghiệm trong các lĩnh vực pháp luật: Dân sự, hình sự, hành chính, thương mại, đất đai, hôn nhân gia đình, thuế … Liên hệ tư vấn các vấn pháp luật, vui lòng liên hệ theo số điện thoại 0975.982.169 hoặc qua email: lienhe@tuyetnhunglaw.vn để được hỗ trợ.