Làm gì khi phát hiện xe cho mượn đang ở tiệm cầm đồ?

1. Hành vi mượn xe rồi đem cầm cố có thể cấu thành tội phạm hình sự

Xét về bản chất pháp lý, việc mượn xe là một quan hệ dân sự dựa trên sự tin tưởng của chủ sở hữu đối với người mượn. Người mượn chỉ có quyền sử dụng tạm thời, hoàn toàn không có quyền định đoạt đối với tài sản, trừ trường hợp được chủ xe ủy quyền hợp pháp.

Hành vi mượn xe rồi mang đi cầm cố trái phép mà không có quyền sở hữu, không có giấy đăng ký xe, không được ủy quyền là hành vi có dấu hiệu lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản theo quy định của Bộ luật Hình sự.

Cụ thể, Điều 175 Bộ luật Hình sự quy định:

Như vậy, nếu chiếc xe có giá trị từ 4 triệu đồng trở lên (hoặc là phương tiện kiếm sống chính của người bị hại), hành vi mượn xe rồi mang đi cầm cố có thể bị xử lý hình sự, tùy theo giá trị tài sản và các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ.

Ngoài ra, cần xem xét hợp đồng cầm cố giữa người mượn xe và tiệm cầm đồ. Trên thực tế, hợp đồng này có thể bị coi là vô hiệu. Căn cứ theo quy định tại Điều 309 và 310 Bộ luật Dân sự 2015

“Điều 310. Hiệu lực của cầm cố tài sản
1. Hợp đồng cầm cố tài sản có hiệu lực từ thời điểm giao kết, trừ trường hợp có thỏa thuận khác hoặc luật có quy định khác.
2. Cầm cố tài sản có hiệu lực đối kháng với người thứ ba kể từ thời điểm bên nhận cầm cố nắm giữ tài sản cầm cố.
Trường hợp bất động sản là đối tượng của cầm cố theo quy định của luật thì việc cầm cố bất động sản có hiệu lực đối kháng với người thứ ba kể từ thời điểm đăng ký.”

Trường hợp bất động sản là đối tượng của cầm cố theo quy định của luật thì việc cầm cố bất động sản có hiệu lực đối kháng với người thứ ba kể từ thời điểm đăng ký.

Như vậy, một hợp đồng cầm cố chỉ có hiệu lực khi người cầm cố là chủ sở hữu tài sản hoặc người được chủ sở hữu ủy quyền hợp pháp mới có quyền mang tài sản đi cầm cố. Trong trường hợp chỉ là người mượn xe, không đứng tên trên giấy đăng ký, không có giấy tờ sở hữu và cũng không được ủy quyền, thì người đó không có quyền định đoạt chiếc xe.

Do đó, việc mang xe mượn đi cầm là cầm cố trái phép, và hợp đồng cầm cố được lập giữa người mượn xe và tiệm cầm đồ không có giá trị pháp lý, do vi phạm điều kiện về chủ thể có quyền đối với tài sản.

Không chỉ người mượn xe phải chịu trách nhiệm, mà cơ sở cầm đồ trong trường hợp này cũng có dấu hiệu vi phạm quy định pháp luật về điều kiện kinh doanh.

Căn cứ theo khoản 3 Điều 29 Nghị định 96/2016/NĐ-CP

“Điều 29. Trách nhiệm của cơ sở kinh doanh dịch vụ cầm đồ
Ngoài trách nhiệm quy định tại Điều 25 Nghị định này, cơ sở kinh doanh dịch vụ cầm đồ có trách nhiệm:
….
3. Đối với những tài sản cầm cố theo quy định của pháp luật phải có giấy chứng nhận quyền sở hữu thì chỉ được cầm cố khi các tài sản đó có đầy đủ giấy sở hữu và cơ sở kinh doanh phải giữ lại bản chính của các loại giấy đó trong thời gian cầm cố tài sản.
….”

Theo đó, tiệm cầm đồ chỉ được nhận cầm cố xe khi người mang đến có đầy đủ giấy tờ sở hữu hợp pháp và phải giữ bản chính trong suốt thời gian cầm cố.

Nếu tiệm cầm đồ vẫn nhận cầm xe khi không có giấy đăng ký, hoặc không giữ bản chính giấy tờ sở hữu, thì đã vi phạm quy định pháp luật. Trong trường hợp này, cơ sở cầm đồ có thể bị xử phạt vi phạm hành chính, đồng thời buộc phải hoàn trả chiếc xe cho chủ sở hữu hợp pháp và khắc phục các hậu quả phát sinh theo quy định.

2. Làm gì khi phát hiện xe cho mượn đang ở tiệm cầm đồ?

Trường hợp này, chủ xe hoàn toàn có quyền đòi lại tài sản của mình.

Bởi lẽ, người mượn xe chỉ có quyền sử dụng, không có quyền định đoạt tài sản, trừ trường hợp được chủ sở hữu ủy quyền hợp pháp. Việc tự ý mang xe đi cầm khi không phải chủ xe là hành vi trái pháp luật. Do đó, hợp đồng cầm cố giữa người mượn và tiệm cầm đồ không có giá trị pháp lý. Đồng thời, nếu tiệm cầm đồ nhận cầm xe khi không có giấy đăng ký xe hoặc không giữ bản chính giấy tờ sở hữu, thì cơ sở này cũng đã vi phạm quy định pháp luật về điều kiện nhận cầm cố.

Khi phát hiện xe cho mượn đã bị đem đi cầm, việc đầu tiên chủ xe nên làm là làm đơn tố giác gửi cơ quan công an nơi xảy ra sự việc. Nội dung đơn cần trình bày rõ quá trình cho mượn xe, thời điểm phát hiện xe bị cầm và các thông tin liên quan đến người mượn. Chủ xe có thể đề nghị cơ quan điều tra thu giữ chiếc xe từ tiệm cầm đồ, đồng thời làm rõ hành vi lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản của người mượn cũng như trách nhiệm pháp lý của cơ sở cầm đồ nếu có dấu hiệu vi phạm.

Trong trường hợp cơ quan công an chưa vào cuộc hoặc vụ việc chưa được xử lý ngay, chủ xe vẫn có thể khởi kiện dân sự đối với tiệm cầm đồ để yêu cầu trả lại xe cho chủ sở hữu hợp pháp và yêu cầu bồi thường thiệt hại nếu phát sinh tổn thất. Giấy đăng ký xe đứng tên chủ xe là chứng cứ quan trọng nhất để chứng minh quyền sở hữu và bảo vệ quyền lợi hợp pháp.

Qua đó, người dân cần thận trọng khi cho mượn tài sản có giá trị như xe máy, ô tô. Về phía các tiệm cầm đồ, cần tuân thủ nghiêm quy định pháp luật để tránh vô tình trở thành đối tượng liên đới hoặc vi phạm pháp luật. Tài sản cho mượn không đồng nghĩa với mất quyền sở hữu; nếu bị chiếm đoạt trái phép, bạn hoàn toàn có quyền đòi lại và pháp luật sẽ bảo vệ quyền lợi chính đáng của bạn.

Công Ty Luật Tuyết Nhung Bùi – Hotline: 0975 982 169

[EN]

[Consulted by: Lawyer Bui Thi Nhung]

This article addresses legal issues related to the following questions: Can the act of borrowing a vehicle and then pawning it constitute a criminal offense? What should be done when a borrowed vehicle is discovered to be at a pawnshop? These matters are explained by Tuyet Nhung Bui Law Firm for reference purposes.

1. Borrowing a Vehicle and Then Pawning It May Constitute a Criminal Offense

From a legal perspective, borrowing a vehicle constitutes a civil law relationship based on the trust of the owner toward the borrower. The borrower is only granted the right to use the vehicle temporarily and has no right of disposition over the property, unless lawfully authorized by the vehicle owner.

The act of borrowing a vehicle and then illegally pawning it—without ownership rights, without a vehicle registration certificate, and without lawful authorization—shows signs of the offense of abuse of trust to appropriate property as stipulated under the Criminal Code.

Specifically, Article 175 of the Criminal Code provides:

In addition, it is necessary to examine the pawn agreement between the borrower and the pawnshop. In practice, such an agreement may be deemed invalid. Pursuant to Articles 309 and 310 of the 2015 Civil Code:

Thus, a pledge agreement is only legally valid when the pledgor is the owner of the property or a person lawfully authorized by the owner to pledge it. If the individual is merely a borrower, is not named on the vehicle registration certificate, has no ownership documents, and is not authorized, that person has no right to dispose of the vehicle.

Therefore, pawning a borrowed vehicle constitutes an illegal pledge, and the pledge agreement between the borrower and the pawnshop has no legal validity due to the failure to meet the legal requirement regarding the subject entitled to dispose of the property.

Not only must the borrower bear legal responsibility, but the pawnshop in such a case may also show signs of violating regulations on business conditions.

Pursuant to Clause 3, Article 29 of Decree No. 96/2016/NĐ-CP:

Accordingly, a pawnshop may only accept a vehicle as collateral when the person presenting it has full lawful ownership documents, and the original documents must be retained during the entire pledge period.

If a pawnshop accepts a vehicle without a registration certificate or fails to retain the original ownership documents, it is in violation of the law. In such cases, the pawnshop may be subject to administrative penalties and required to return the vehicle to its lawful owner and remedy any consequences arising therefrom in accordance with the law.

2. What Should Be Done When You Discover That a Borrowed Vehicle Has Been Pawned?

In such circumstances, the vehicle owner has the full right to reclaim their property.

This is because the borrower only has the right to use the vehicle, not the right to dispose of it, unless lawfully authorized by the owner. Unilaterally pawning the vehicle without being the owner is an illegal act. Consequently, the pledge agreement between the borrower and the pawnshop has no legal validity. Moreover, if the pawnshop accepted the vehicle without a registration certificate or failed to retain the original ownership documents, it also violated legal regulations governing pawn transactions.

Upon discovering that a borrowed vehicle has been pawned, the first step the owner should take is to file a criminal denunciation with the police authority at the place where the incident occurred. The denunciation should clearly describe the circumstances of lending the vehicle, the time when the pawn was discovered, and relevant information about the borrower. The owner may request the investigating authority to seize the vehicle from the pawnshop and clarify the borrower’s act of abuse of trust to appropriate property, as well as the legal liability of the pawnshop if violations are found.

If the police authority has not yet intervened or the matter has not been promptly resolved, the owner may still initiate a civil lawsuit against the pawnshop to demand the return of the vehicle to the lawful owner and claim compensation for damages, if any losses arise. The vehicle registration certificate bearing the owner’s name is the most important evidence to prove ownership and protect lawful rights and interests.

Accordingly, individuals should exercise caution when lending valuable assets such as motorcycles or automobiles. Pawnshops, for their part, must strictly comply with legal regulations to avoid inadvertently becoming involved in or committing legal violations. Lending property does not mean losing ownership; if property is unlawfully appropriated, the owner has the full right to reclaim it, and the law will protect their legitimate interests.

TUYẾT NHUNG LAW cung cấp đội ngũ luật sư tư vấn giàu kinh nghiệm trong các lĩnh vực pháp luật: Dân sự, hình sự, hành chính, thương mại, đất đai, hôn nhân gia đình, thuế … Liên hệ tư vấn các vấn pháp luật, vui lòng liên hệ theo số điện thoại 0975.982.169 hoặc qua email: lienhe@tuyetnhunglaw.vn để được hỗ trợ.