Người lao động duy nhất trong gia đình có thể xin hoãn chấp hành án tù

[Được tham vấn bởi: Luật sư Bùi Thị Nhung]

Bài viết đề cập đến nội dung liên quan đến Người lao động duy nhất trong gia đình có thể xin hoãn chấp hành án tù? Người bị xử phạt tù cần đáp ứng những điều kiện nào để được hoãn chấp hành hình phạt? Thời hạn hoãn chấp hành hình phạt tù được tính từ thời điểm nào? Người bị xử phạt tù có quyền đề nghị gia hạn thời gian hoãn không? được Công Ty Luật Tuyết Nhung Bùi giải đáp sử dụng vào mục đích tham khảo. 

1. Người lao động duy nhất trong gia đình có thể xin hoãn chấp hành án tù

Theo quy định tại Điều 67 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2025), pháp luật cho phép hoãn chấp hành hình phạt tù trong một số trường hợp đặc biệt.

“Điều 67. Hoãn chấp hành hình phạt tù

1. Người bị xử phạt tù có thể được hoãn chấp hành hình phạt trong các trường hợp sau đây:

a) Bị bệnh nặng thì được hoãn cho đến khi sức khỏe được hồi phục;

b) Phụ nữ có thai hoặc đang nuôi con dưới 36 tháng tuổi, thì được hoãn cho đến khi con đủ 36 tháng tuổi;

c) Là người lao động duy nhất trong gia đình, nếu phải chấp hành hình phạt tù thì gia đình sẽ gặp khó khăn đặc biệt, được hoãn đến 01 năm, trừ trường hợp người đó bị kết án về các tội xâm phạm an ninh quốc gia hoặc các tội khác là tội phạm rất nghiêm trọng, tội phạm đặc biệt nghiêm trọng;

d) Bị kết án về tội phạm ít nghiêm trọng, do nhu cầu công vụ, thì được hoãn đến 01 năm.

2. Trong thời gian được hoãn chấp hành hình phạt tù, nếu người được hoãn chấp hành hình phạt lại thực hiện hành vi phạm tội mới, thì Tòa án buộc người đó phải chấp hành hình phạt trước và tổng hợp với hình phạt của bản án mới theo quy định tại Điều 56 của Bộ luật này.”

Trong các trường hợp trên, người lao động duy nhất trong gia đình là một trường hợp đặc biệt quan trọng được chú ý. Nếu cá nhân đó là trụ cột duy nhất, gánh vác việc nuôi sống gia đình, và việc thi hành án ngay lập tức sẽ dẫn đến hoàn cảnh đặc biệt khó khăn cho người thân phụ thuộc, thì Tòa án có thể quyết định hoãn thi hành án tối đa 01 năm. Quy định này thể hiện tính nhân đạo của pháp luật, nhằm dung hòa giữa mục tiêu trừng trị – răn đe với việc bảo đảm quyền lợi chính đáng của gia đình, đặc biệt là những người đang phụ thuộc vào người bị kết án.

Tuy nhiên, cần nhấn mạnh rằng không phải mọi trường hợp người lao động duy nhất trong gia đình đều được hoãn. Nếu người bị kết án thuộc nhóm tội xâm phạm an ninh quốc gia, tội phạm rất nghiêm trọng hoặc đặc biệt nghiêm trọng thì sẽ không được áp dụng. Đồng thời, trong thời gian hoãn, nếu tiếp tục phạm tội mới, Tòa án sẽ buộc người đó chấp hành cả bản án cũ và bản án mới

Do đó, người lao động duy nhất trong gia đình có quyền làm đơn xin hoãn chấp hành hình phạt tù. Tuy nhiên, phải kèm theo tài liệu chứng minh hoàn cảnh khó khăn để Tòa án cân nhắc, quyết định theo đúng quy định pháp luật.

2. Người bị xử phạt tù cần đáp ứng những điều kiện nào để được hoãn chấp hành hình phạt?

Theo khoản 1 Điều 7 Nghị quyết số 03/2024/NQ-HĐTP ngày 10/6/2024 hướng dẫn áp dụng một số quy định của bộ luật hình sự về thời hiệu thi hành bản án, miễn chấp hành hình phạt, giảm mức hình phạt đã tuyên, giảm thời hạn chấp hành hình phạt trong trường hợp đặc biệt, hoãn chấp hành hình phạt tù, tạm đình chỉ chấp hành hình phạt tù, để được xem xét hoãn chấp hành hình phạt tù, người bị kết án phải thỏa mãn một số điều kiện nhất định.

– Thuộc một trong các trường hợp theo khoản 1 Điều 67 Bộ luật Hình sự. Cụ thể:

Người bị bệnh nặng, cần thời gian chữa trị cho đến khi sức khỏe hồi phục.

Phụ nữ có thai hoặc đang nuôi con dưới 36 tháng tuổi, không phân biệt con đẻ hay con nuôi.

Người là lao động duy nhất trong gia đình mà nếu đi chấp hành án sẽ khiến gia đình lâm vào hoàn cảnh đặc biệt khó khăn.

Người phạm tội ít nghiêm trọng nhưng do nhu cầu công vụ có thể được hoãn trong thời hạn nhất định.

Đặc biệt: Trường hợp người bị xử phạt tù là phụ nữ có thai không phân biệt họ cố tình có thai và sinh con liên tục để trốn tránh nghĩa vụ thi hành án phạt tù hay không hoặc phụ nữ đang nuôi con dưới 36 tháng tuổi không phân biệt là con đẻ hay con nuôi thì có thể được hoãn chấp hành hình phạt tù cho đến khi con đủ 36 tháng tuổi.

– Có nơi cư trú rõ ràng

Người bị xử phạt tù cần có nơi cư trú rõ ràng, tức là địa chỉ thường trú hoặc tạm trú cụ thể theo Luật Cư trú, để cơ quan chức năng thuận lợi trong việc giám sát, quản lý.

– Không vi phạm pháp luật và không có dấu hiệu bỏ trốn

Sau khi bị xử phạt tù, người này không có hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng và không có căn cứ cho rằng sẽ bỏ trốn. Đây là điều kiện quan trọng để bảo đảm việc hoãn thi hành án không bị lợi dụng nhằm trốn tránh trách nhiệm.

– Trường hợp ngoại lệ được Tòa án cân nhắc

Trong thực tế, có những trường hợp người bị kết tù thuộc một trong các trường hợp quy định:

+ Bị bệnh nặng (hoãn cho đến khi sức khỏe hồi phục).

+ Phụ nữ có thai hoặc đang nuôi con dưới 36 tháng tuổi (hoãn đến khi con đủ 36 tháng).

+ Là lao động duy nhất trong gia đình, nếu đi chấp hành án sẽ gây khó khăn đặc biệt cho gia đình (có thể hoãn đến 01 năm; ngoại trừ các tội rất nghiêm trọng, đặc biệt nghiêm trọng, tội xâm phạm an ninh quốc gia).

+ Bị kết án về tội ít nghiêm trọng do nhu cầu công vụ (có thể hoãn đến 01 năm).

Nhưng nhưng không đáp ứng một trong các điều kiện hướng dẫn tại điểm b và điểm c khoản 1 Điều này được hoãn chấp hành hình phạt tù nhưng phải gắn với hoàn cảnh đặc biệt và phải xem xét thận trọng, chặt chẽ.

Ví dụ: Nguyễn Thị B bị xử phạt 04 năm tù về tội cố ý gây thương tích, không có nơi cư trú rõ ràng, đang nuôi con 12 tháng tuổi nhưng con bị mắc bệnh hiểm nghèo phải điều trị trong bệnh viện mà không có người chăm sóc thì Tòa án có thể xem xét cho Nguyễn Thị B được hoãn chấp hành hình phạt tù.

Kết luận: Như vậy, để được hoãn chấp hành hình phạt tù, người bị xử phạt cần đáp ứng đồng thời ba điều kiện chính: thuộc một trong các trường hợp theo Điều 67 Bộ luật Hình sự, có nơi cư trú rõ ràng, và không có hành vi vi phạm pháp luật hay dấu hiệu bỏ trốn. Ngoài ra, Tòa án vẫn có thể xem xét hoàn cảnh đặc biệt để bảo đảm tính nhân văn trong thi hành án.

3. Thời hạn hoãn chấp hành hình phạt tù được tính từ thời điểm nào?

Theo khoản 3 Điều 7 Nghị quyết 03/2024/NQ-HĐTP, thời hạn hoãn chấp hành hình phạt tù được xác định dựa trên từng nhóm đối tượng cụ thể:

Thứ nhất: Đối với trường hợp người bị bệnh nặng, thời hạn hoãn được tính từ ngày Tòa án ban hành quyết định cho đến khi sức khỏe của người bị xử phạt tù được hồi phục.

Thứ hai: Đối với các trường hợp như phụ nữ có thai hoặc đang nuôi con dưới 36 tháng tuổi, người lao động duy nhất trong gia đình, hoặc người bị kết án về tội ít nghiêm trọng do nhu cầu công vụ, thời hạn hoãn cũng được tính từ ngày Tòa án ra quyết định cho đến khi hết thời hạn đã được ấn định. Trong đó:

+ Phụ nữ nuôi con nhỏ có thể được hoãn cho đến khi con đủ 36 tháng tuổi.

+ Người lao động duy nhất trong gia đình được hoãn tối đa 01 năm, trừ trường hợp phạm tội rất nghiêm trọng, đặc biệt nghiêm trọng hoặc xâm phạm an ninh quốc gia.

+ Người phạm tội ít nghiêm trọng do nhu cầu công vụ cũng được hoãn tối đa 01 năm.

Kết luận: Như vậy, thời điểm tính thời hạn hoãn chấp hành hình phạt tù bắt đầu từ ngày Tòa án ban hành quyết định.

4. Người bị xử phạt tù có quyền đề nghị gia hạn thời gian hoãn không?

Theo khoản 4 Điều 7 Nghị quyết 03/2024/NQ-HĐTP, pháp luật cho phép giải quyết một số trường hợp phát sinh trong quá trình hoãn chấp hành hình phạt tù. Cụ thể:

+ Trường hợp phụ nữ có thai hoặc đang nuôi con nhỏ: Nếu trong thời gian được hoãn mà người bị xử phạt tù lại tiếp tục có thai hoặc phải nuôi con dưới 36 tháng tuổi, Tòa án có thể quyết định kéo dài thời gian hoãn cho đến khi đứa con sau cùng đủ 36 tháng tuổi.

+ Trường hợp người bị xử phạt tù được hoãn vì là lao động duy nhất trong gia đình hoặc do nhu cầu công vụ (theo điểm c và d khoản 1 Điều 67 Bộ luật Hình sự): Có thể được hoãn một hoặc nhiều lần. Tuy nhiên, tổng thời gian hoãn chỉ được tối đa 01 năm. Sau khi hết hạn này, người bị kết án bắt buộc phải chấp hành hình phạt tù.

Kết luận: Như vậy, người bị xử phạt tù hoàn toàn có quyền đề nghị Tòa án xem xét gia hạn hoãn trong những trường hợp luật cho phép.

[EN]

1. The only breadwinner in the family may be granted a postponement of the prison sentence

According to Article 67 of the Penal Code 2015 (amended and supplemented in 2017), the law allows for the postponement of prison sentences in certain special cases.

“Article 67. Postponement of prison sentences

1.A person sentenced to prison may be granted a postponement of the sentence in the following cases:

a) If seriously ill, the sentence may be postponed until health is restored;

b) Pregnant women or those nursing children under 36 months old may have their sentence postponed until the child reaches 36 months of age;

c) If they are the only breadwinner in the family, and serving the prison sentence would cause particular difficulties for the family, the sentence may be postponed for up to 1 year, except in cases where the individual is convicted of crimes against national security or other very serious or particularly serious crimes;

d) If convicted of a less serious crime, due to public service needs, the sentence may be postponed for up to 1 year.

2.During the period of postponement of the prison sentence, if the person granted postponement commits a new crime, the court will require that person to serve the previous sentence and combine it with the sentence of the new conviction according to the provisions of Article 56 of this Code.”

Among the above cases, being the only breadwinner in the family is a particularly important special case that is given attention. If that individual is the sole provider, responsible for supporting the family, and immediate enforcement of the sentence would lead to particularly difficult circumstances for dependent relatives, the court may decide to postpone the enforcement of the sentence for a maximum of 1 year. This regulation reflects the humanitarian nature of the law, aiming to balance the goals of punishment and deterrence with ensuring the legitimate rights of the family, especially those who depend on the convicted individual.

However, it should be emphasized that not every case of being the only breadwinner in the family qualifies for postponement. If the convicted person belongs to the group of crimes against national security, very serious crimes, or particularly serious crimes, the postponement will not be applicable. Additionally, during the postponement period, if the individual continues to commit new crimes, the court will require that person to serve both the old and new sentences.

Therefore, the only breadwinner in the family has the right to submit a request for postponement of the prison sentence. However, it must be accompanied by documentation proving the difficult circumstances for the court to consider and decide in accordance with legal regulations.

2. What conditions must a person sentenced to prison meet to be granted a suspension of their sentence?

According to Clause 1, Article 7 of Resolution No. 03/2024/NQ-HĐTP dated June 10, 2024, which guides the application of certain provisions of the Penal Code regarding the statute of limitations for executing judgments, exemption from serving sentences, reduction of the announced sentence, reduction of the sentence duration in special cases, suspension of prison sentences, and temporary suspension of prison sentences, to be considered for a suspension of a prison sentence, the convicted person must meet certain conditions.

+ A person suffering from a serious illness who needs time for treatment until their health recovers.

+ Women who are pregnant or are nursing a child under 36 months old, regardless of whether the child is biological or adopted.

+ A person who is the sole breadwinner in the family, and if they serve their sentence, it would cause the family to fall into a particularly difficult situation.

A person convicted of a less serious crime but may be granted a suspension for a certain period due to work requirements.

Notably: In the case of a woman sentenced to prison who is pregnant, regardless of whether she intentionally became pregnant or continuously gave birth to evade the obligation to serve her sentence, or a woman nursing a child under 36 months old, regardless of whether the child is biological or adopted, she may be granted a suspension of her prison sentence until the child reaches 36 months of age.

– Have a clear place of residence

A person sentenced to prison must have a clear place of residence, meaning a specific permanent or temporary address according to the Residence Law, to facilitate supervision and management by the authorities.

– Not violate the law and show no signs of fleeing

After being sentenced to prison, the individual must not engage in serious legal violations and there must be no basis to believe they will flee. This is an important condition to ensure that the suspension of the sentence is not exploited to evade responsibility.

– Exceptional cases considered by the Court

In practice, there are cases where the convicted person falls into one of the specified categories:

+ Suffering from a serious illness (suspension until health recovers).

+ Pregnant women or those nursing a child under 36 months old (suspension until the child is 36 months old).

+ Being the sole breadwinner in the family, and if they serve their sentence, it would cause particular difficulties for the family (may be suspended for up to 1 year; except for very serious, especially serious crimes, or crimes against national security).

+ Convicted of a less serious crime due to work requirements (may be suspended for up to 1 year).

However, if they do not meet one of the conditions outlined in points b and c of Clause 1, a suspension of the prison sentence may still be granted but must be linked to special circumstances and considered carefully and strictly.

For example: Nguyen Thi B was sentenced to 4 years in prison for intentionally causing injury, has no clear place of residence, and is nursing a 12-month-old child who is suffering from a serious illness requiring treatment in the hospital without anyone to care for them. In this case, the Court may consider granting Nguyen Thi B a suspension of her prison sentence.

Conclusion: Thus, to be granted a suspension of a prison sentence, the convicted person must simultaneously meet three main conditions: belong to one of the cases specified in Article 67 of the Penal Code, have a clear place of residence, and not engage in legal violations or show signs of fleeing. Additionally, the Court may still consider special circumstances to ensure the humanitarian aspect of sentence execution.

3. What is the duration of the suspension of prison sentences calculated from?

According to Clause 3, Article 7 of Resolution 03/2024/NQ-HĐTP, the duration of the suspension of prison sentences is determined based on specific groups of subjects:

+ Firstly: For cases of individuals with serious illnesses, the suspension period is calculated from the date the Court issues the decision until the health of the sentenced individual is restored.

+ Secondly: For cases such as pregnant women or those nursing children under 36 months old, the sole breadwinner in the family, or individuals convicted of less serious crimes due to public service needs, the suspension period is also calculated from the date the Court issues the decision until the predetermined duration expires. Specifically:

Women nursing young children may be suspended until the child is 36 months old.

The sole breadwinner in the family can be suspended for a maximum of 1 year, except in cases of very serious, particularly serious crimes, or violations of national security.

Individuals convicted of less serious crimes due to public service needs can also be suspended for a maximum of 1 year.

Conclusion: Thus, the starting point for calculating the duration of the suspension of prison sentences begins from the date the Court issues the decision.

4. Do individuals sentenced to prison have the right to request an extension of the suspension period?

According to Clause 4, Article 7 of Resolution 03/2024/NQ-HĐTP, the law allows for the resolution of certain arising cases during the suspension of prison sentences. Specifically:

+ In the case of pregnant women or those nursing small children: If during the suspension period the sentenced individual becomes pregnant again or has to care for a child under 36 months old, the Court may decide to extend the suspension period until the youngest child reaches 36 months old.

+ In the case of individuals sentenced to prison who are suspended because they are the sole breadwinner in the family or due to public service needs (according to points c and d, Clause 1, Article 67 of the Penal Code): They may be suspended once or multiple times. However, the total suspension time is limited to a maximum of 1 year. After this period expires, the convicted individual must serve the prison sentence.

Conclusion: Therefore, individuals sentenced to prison have the right to request the Court to consider extending the suspension in cases permitted by law.

---

CÔNG TY LUẬT TUYẾT NHUNG BÙI cung cấp đội ngũ Luật sư chuyên nghiệp và giàu kinh nghiệm xử lý các vụ án hình sự trên thực tế. Liên hệ tư vấn các vấn đề liên quan đến hình sự hoặc mời luật sư bào chữa cho bị cáo; mời luật sư bảo vệ cho bị hại hoặc người có quyền lợi Iiên quan trong vụ án hình sự, vui lòng liên hệ số điện thoại/ zalo: 0975.982.169 hoặc gửi yêu cầu qua email: lienhe@tuyetnhunglaw.vn để được hỗ trợ và đưa ra những tư vấn kịp thời bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của khách hàng.